Bơm định lượng có thể được lựa chọn đúng lưu lượng và áp suất nhưng vẫn hoạt động không ổn định nếu hệ thống đường ống và phụ kiện được bố trí không phù hợp. Những hiện tượng thường gặp là bơm chạy nhưng không hút được hóa chất, lưu lượng châm không ổn định, khó mồi, xuất hiện khí trong đường ống hoặc lượng hóa chất thực tế không đúng yêu cầu.

Vì vậy, lắp đặt bơm định lượng AKL SEKO không đơn giản là nối một đường ống từ bể hóa chất vào bơm rồi đưa đường đẩy đến điểm châm. Một hệ thống hoàn chỉnh có thể cần kết hợp thiết bị hút, van đa chức năng, van duy trì áp, cảm biến lưu lượng, thiết bị hỗ trợ mồi, đồng hồ nước phát xung hoặc thiết bị điều khiển tùy theo yêu cầu thực tế.

Bài viết dưới đây phân tích sơ đồ lắp đặt điển hình để kỹ thuật viên hiểu thiết bị nào làm nhiệm vụ gì, tại sao được bố trí ở vị trí đó và khi nào cần sử dụng.

1. Sơ đồ lắp đặt bơm định lượng AKL SEKO điển hình

Dựa trên sơ đồ lắp đặt, có thể hình dung dòng hóa chất theo nguyên tắc:

Bể hóa chất → Thiết bị hút → Bơm định lượng AKL → Phụ kiện kiểm soát trên đường đẩy → Điểm châm hóa chất vào đường ống công nghệ

Ngoài tuyến hóa chất chính, hệ thống có thể được tích hợp thêm các thiết bị đo và điều khiển.

Ví dụ, sơ đồ thể hiện đồng hồ nước phát xung trên đường ống công nghệ. Khi cấu hình bơm và hệ thống điều khiển tương thích, tín hiệu từ thiết bị đo có thể được sử dụng để điều chỉnh quá trình châm hóa chất theo lưu lượng nước.

Sơ đồ cũng thể hiện hai phương án khác:

• Lắp đặt với đầu khử khí – Degassing head installation.
• Lắp đặt kết hợp thiết bị điều khiển – With control instrument.

Đây là các cấu hình phục vụ những điều kiện vận hành khác nhau, không có nghĩa mọi hệ thống AKL đều bắt buộc phải lắp đầy đủ tất cả các thiết bị trên.

2. Các thiết bị trong hệ thống lắp đặt bơm định lượng AKL SEKO

2.1. Bể chứa hóa chất

Bể chứa là nơi cung cấp hóa chất cho máy bơm.

Khi bố trí bơm và bể cần quan tâm đến:

• Mức hóa chất cao nhất và thấp nhất.
• Khoảng cách từ bể đến bơm.
• Chiều dài đường hút.
• Khả năng hình thành khí trong đường hút.
• Cặn hoặc tạp chất trong bể.
• Khả năng tương thích vật liệu với hóa chất.

Đặc biệt, không nên để bơm tiếp tục hoạt động khi bể đã hết hóa chất vì lúc này đường hút có thể hút khí vào hệ thống.

2.2. Thiết bị hút – Suction device

Trong sơ đồ, thiết bị hút được bố trí bên trong bể hóa chất và kết nối với đường hút của bơm.

Nhiệm vụ chính là đưa hóa chất từ bể đến đầu hút của bơm. Tùy cấu hình cụ thể, cụm hút có thể được thiết kế với các thành phần khác nhau.

Một vấn đề kỹ thuật cần đặc biệt chú ý là độ kín của đường hút.

Với bơm định lượng, phía hút có thể bị lọt khí tại đầu nối mà chưa chắc đã xuất hiện hiện tượng hóa chất chảy ra ngoài rõ ràng. Vì vậy, trường hợp bơm chạy nhưng không lên hóa chất, đường hút và các đầu nối là một trong những vị trí cần kiểm tra đầu tiên.

2.3. Bơm định lượng AKL SEKO

Bơm AKL là trung tâm của hệ thống định lượng.

Nhiệm vụ của bơm là lấy hóa chất từ bể và đưa một lượng hóa chất theo yêu cầu đến điểm châm trong phạm vi làm việc của thiết bị.

Điều quan trọng là máy bơm phải được lựa chọn dựa trên đồng thời:

Lưu lượng + áp suất + hóa chất + nồng độ + nhiệt độ + điều kiện hút + điều kiện đường đẩy.

Không nên chỉ nhìn vào lưu lượng tối đa của model rồi kết luận máy bơm phù hợp.

3. Van đa chức năng có tác dụng gì?

Trong sơ đồ lắp đặt xuất hiện Multifunction valve – van đa chức năng.

Tùy cấu hình của nhà sản xuất, loại van này có thể đảm nhận nhiều chức năng hỗ trợ bảo vệ và vận hành hệ thống định lượng.

Điểm đáng chú ý là van được bố trí gần máy bơm để hỗ trợ kiểm soát các điều kiện trên đường đẩy.

Khi lắp đặt cần:

• Kiểm tra đúng chiều dòng chảy.
• Kiểm tra đúng vị trí kết nối.
• Không tự điều chỉnh khi chưa hiểu chức năng của van.
• Tuân thủ thông số và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Không nên mặc định rằng mọi hệ thống bơm định lượng đều cần một cấu hình van đa chức năng giống nhau.

4. Van duy trì áp – Backpressure valve

Đây là một phụ kiện đặc biệt đáng quan tâm trong hệ thống định lượng.

Bơm định lượng cần làm việc trong điều kiện chênh lệch áp suất phù hợp. Trong một số hệ thống, áp suất đường đẩy quá thấp hoặc điều kiện thủy lực không phù hợp có thể ảnh hưởng đến độ ổn định của quá trình định lượng.

Van duy trì áp (backpressure valve) được sử dụng khi hệ thống cần duy trì một mức áp lực ngược thích hợp trên đường đẩy.

Cần hiểu đúng:

Van duy trì áp không phải thiết bị làm cho máy bơm “mạnh hơn”.

Nó tạo điều kiện áp suất phía đẩy phù hợp cho quá trình định lượng trong những ứng dụng cần sử dụng loại van này.

Việc lựa chọn và cài đặt phải căn cứ vào áp suất thực tế của hệ thống và hướng dẫn kỹ thuật, không nên điều chỉnh theo cảm tính.

5. Cảm biến lưu lượng giúp kiểm soát hóa chất như thế nào?

Sơ đồ thể hiện Flow Sensor – cảm biến lưu lượng được lắp trên tuyến hóa chất.

Thiết bị này không tạo ra lưu lượng. Vai trò của nó là giám sát hoặc xác nhận dòng hóa chất, tùy theo cấu hình hệ thống.

Đây là điểm khác biệt quan trọng.

Máy bơm nhận lệnh hoạt động không đồng nghĩa 100% hóa chất đã thực sự được đưa đến điểm châm. Ví dụ, nếu đường hút có khí hoặc xuất hiện một sự cố thủy lực, bơm có thể hoạt động nhưng quá trình cấp hóa chất thực tế bị ảnh hưởng.

Khi hệ thống yêu cầu mức độ giám sát cao hơn, cảm biến lưu lượng có thể trở thành một phần của giải pháp kiểm soát.

6. Thiết bị hỗ trợ mồi – Priming aid

Một phụ kiện khác xuất hiện trên sơ đồ là Priming aid – thiết bị hỗ trợ mồi.

Mồi bơm là vấn đề thường gặp khi bắt đầu vận hành hệ thống định lượng, đặc biệt khi đường hút hoặc đầu bơm đang có không khí.

Về nguyên lý, thiết bị hỗ trợ mồi giúp quá trình đưa hóa chất vào đầu bơm thuận lợi hơn theo cấu hình thiết kế.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mọi hệ thống AKL đều bắt buộc phải trang bị thiết bị này. Việc sử dụng cần căn cứ vào cấu hình máy bơm và điều kiện lắp đặt.

7. Đồng hồ nước phát xung và điều khiển châm hóa chất

Sơ đồ điển hình còn thể hiện Pulse emitter water meter – đồng hồ nước phát xung.

Đây là một phương án rất hữu ích đối với những hệ thống cần điều chỉnh lượng hóa chất theo lượng nước thực tế.

Có thể hiểu nguyên lý tổng quát:

Lưu lượng nước → Thiết bị đo → Tín hiệu xung → Hệ thống/bơm xử lý tín hiệu → Điều chỉnh lượng hóa chất

Ví dụ, nếu lưu lượng nước trên đường ống thay đổi liên tục, việc duy trì một lưu lượng hóa chất cố định có thể không phù hợp với yêu cầu công nghệ.

Trong trường hợp hệ thống và phiên bản bơm hỗ trợ điều khiển theo tín hiệu, lượng hóa chất có thể được điều chỉnh tương ứng với lưu lượng nước.

Điều này đặc biệt hữu ích trong các ứng dụng xử lý nước có lưu lượng đầu vào biến đổi.

8. Vai trò của máy khuấy trong bể hóa chất

Sơ đồ cũng thể hiện Mixer – máy khuấy tại bể.

Máy khuấy không phải thiết bị bắt buộc đối với mọi hóa chất.

Nó thường được xem xét khi dung dịch cần:

• Pha hóa chất với nước.
• Duy trì độ đồng đều.
• Hạn chế hiện tượng phân bố nồng độ không đồng nhất theo yêu cầu công nghệ.

Do đó, việc có cần máy khuấy hay không phải dựa trên đặc tính của dung dịch và quy trình pha hóa chất thực tế.

9. Ba kiểu lắp đặt bơm định lượng AKL SEKO trong thực tế

Kiểu 1: Hệ thống lắp đặt điển hình

Về tổng thể, hệ thống có thể hiểu:

Bể hóa chất → cụm hút → AKL → thiết bị/phụ kiện kiểm soát → đường ống công nghệ

Ngoài ra, máy khuấy, cảm biến lưu lượng, van đa chức năng, thiết bị hỗ trợ mồi và hệ thống đo lưu lượng nước có thể được bổ sung tùy yêu cầu.

Ưu điểm của cách bố trí này là cho phép xây dựng một hệ thống châm hóa chất có khả năng định lượng – giám sát – điều khiển thay vì chỉ đơn thuần bật/tắt máy bơm.

Kiểu 2: Lắp đặt với đầu khử khí

Trong hình, nhà sản xuất thể hiện riêng phương án: Degassing head installation – Lắp đặt với đầu khử khí.

Đây là cấu hình đáng quan tâm khi chất lỏng hoặc điều kiện vận hành có xu hướng hình thành/tích tụ khí và đúng phiên bản bơm hỗ trợ giải pháp này.

Tại sao khí lại gây vấn đề?

Bơm định lượng được thiết kế để dịch chuyển chất lỏng. Khi trong buồng bơm xuất hiện nhiều khí, khí có khả năng bị nén và giãn.

Có thể hình dung:

Có khí trong buồng bơm → khí bị nén/giãn → khả năng dịch chuyển chất lỏng suy giảm → lượng hóa chất thực tế có thể không ổn định.

Vì vậy, khi thường xuyên gặp hiện tượng bơm chạy nhưng khó lên hóa chất, ngoài việc kiểm tra van và đường hút, kỹ thuật viên cũng cần kiểm tra khả năng tồn tại khí trong đầu bơm.

Kiểu 3: Lắp đặt kết hợp thiết bị điều khiển

Sơ đồ thứ ba thể hiện:

With control instrument – Lắp đặt kết hợp thiết bị điều khiển.

Đây là hướng triển khai phù hợp với các hệ thống châm hóa chất tự động.

Nguyên lý có thể được mô tả:

Thiết bị đo → Bộ điều khiển → Bơm định lượng → Thay đổi quá trình châm hóa chất

Tín hiệu và phương pháp điều khiển cụ thể phải căn cứ vào phiên bản bơm và thiết bị sử dụng. Không nên mặc định tất cả bơm AKL đều hỗ trợ mọi loại tín hiệu điều khiển.

10. Lắp đường hút bơm định lượng AKL SEKO như thế nào?

Đường hút là một trong những khu vực cần đặc biệt chú ý.

Một số nguyên tắc quan trọng gồm:

• Đường hút nên được bố trí ngắn và hợp lý.
• Hạn chế các vị trí dễ giữ túi khí.
• Các đầu nối phải kín.
• Không để bơm hút không khí.
• Cụm hút phải đặt phù hợp trong bể.
• Theo dõi mức hóa chất.
• Kiểm tra cặn và tạp chất.
• Không để đường ống bị gập hoặc biến dạng.

Tại sao lọt khí phía hút rất khó phát hiện?

Đây là lỗi khá điển hình.

Nhiều kỹ thuật viên kiểm tra không thấy hóa chất rò ra ngoài và kết luận đường hút đã kín.

Nhưng tại một số vị trí phía hút, không khí vẫn có thể bị hút vào qua kết nối không kín.

Khi đó có thể xuất hiện chuỗi hiện tượng:

Lọt khí → khí vào đầu bơm → khả năng hút hóa chất giảm → lưu lượng không ổn định → bơm chạy nhưng hóa chất lên yếu hoặc không lên.

Vì vậy, khi xử lý sự cố phải kiểm tra cả rò hóa chất lẫn khả năng lọt khí.

11. Lắp đường đẩy bơm định lượng AKL đúng kỹ thuật

Phía đường đẩy cần kiểm tra ít nhất bốn vấn đề:

Áp suất – phụ kiện – điểm châm – hướng dòng chảy.

Các van và phụ kiện phải lắp đúng chiều.

Đường ống phải được kết nối chắc chắn và sử dụng vật liệu tương thích với hóa chất.

Điểm châm cần được bố trí phù hợp với thiết kế hệ thống.

Nếu điều kiện vận hành yêu cầu van duy trì áp hoặc phụ kiện bảo vệ khác thì phải lựa chọn theo áp suất thực tế.

Đặc biệt:

Không cài đặt áp suất van bằng phỏng đoán.

Áp suất làm việc của bơm, áp suất đường ống và thông số phụ kiện phải được kiểm tra đồng bộ.

12. Khi nào nên xem xét đầu khử khí?

Không phải cứ bơm không lên hóa chất là phải thay bơm.

Nếu hệ thống có hiện tượng:

• Khó mồi.
• Xuất hiện khí trong đầu bơm.
• Lưu lượng không ổn định.
• Bơm hoạt động nhưng lượng hóa chất thực tế thấp bất thường.

thì cần kiểm tra toàn bộ hệ thống hút trước.

Nếu nguyên nhân liên quan đến đặc tính dung dịch và hiện tượng tích tụ khí, có thể xem xét cấu hình đầu khử khí phù hợp với model.

Đây cũng là lý do nhà sản xuất đưa Degassing head installation thành một phương án lắp đặt riêng.

13. Lắp AKL SEKO kết hợp đồng hồ nước và thiết bị điều khiển

Đối với hệ thống châm hóa chất tự động, đây là một phương án đáng quan tâm.

Giả sử lưu lượng nước của nhà máy thay đổi theo thời gian.

Nếu bơm luôn châm một lượng hóa chất cố định thì tỷ lệ hóa chất/nước cũng thay đổi.

Một phương án kiểm soát là:

Lưu lượng nước thay đổi
↓
Đồng hồ/thiết bị đo phát tín hiệu
↓
Bơm hoặc hệ thống điều khiển nhận tín hiệu
↓
Điều chỉnh lượng hóa chất

Khi được thiết kế đúng, cách điều khiển này giúp lượng hóa chất thích ứng tốt hơn với lưu lượng nước thực tế.

Khả năng nhận tín hiệu và phương thức điều khiển phải được kiểm tra theo đúng model và phiên bản AKL SEKO đang sử dụng.

14. 8 lỗi thường gặp khi lắp đặt bơm định lượng AKL SEKO

15. Checklist trước khi vận hành bơm AKL SEKO

16. Bơm AKL SEKO chạy nhưng không hút hóa chất – kiểm tra từ đâu?

Khi bơm chạy nhưng không lên hóa chất, không nên lập tức kết luận máy bơm hỏng.

Hãy kiểm tra theo trình tự:

Mức hóa chất trong bể
↓
Thiết bị hút
↓
Độ kín đường hút
↓
Khí trong đường ống/đầu bơm
↓
Van hút – van xả
↓
Áp suất đường đẩy
↓
Van duy trì áp và các phụ kiện
↓
Điểm châm hóa chất

Cách kiểm tra tuần tự giúp kỹ thuật viên khoanh vùng nguyên nhân thay vì tháo máy bơm ngay từ đầu.

Ví dụ, nếu bơm không hút được hóa chất vì một đầu nối phía hút bị lọt khí, việc thay bơm mới sẽ không giải quyết được vấn đề.

17. Thông tin cần có trước khi lắp đặt AKL SEKO

Để lựa chọn cấu hình phù hợp, nên chuẩn bị:

• Model AKL chính xác.
• Lưu lượng yêu cầu.
• Áp suất tại điểm châm.
• Tên hóa chất.
• Nồng độ.
• Nhiệt độ.
• Độ nhớt nếu đáng kể.
• Đặc tính sinh khí nếu có.
• Vị trí bơm so với bể.
• Chiều dài đường hút.
• Chiều dài đường đẩy.
• Nguồn điện.
• Phương pháp điều khiển.
• Các thiết bị đo hiện có.

Cần lưu ý rằng sơ đồ lắp đặt điển hình của SEKO là cơ sở tham khảo, không phải một cấu hình duy nhất áp dụng cho mọi hệ thống.

Một hệ thống châm hóa chất đơn giản có thể không cần toàn bộ phụ kiện trên sơ đồ. Ngược lại, hệ thống tự động hóa cao có thể cần thêm thiết bị đo và điều khiển phù hợp.

VIMEX tư vấn lắp đặt bơm định lượng AKL SEKO

Lắp đặt bơm định lượng AKL SEKO đúng kỹ thuật cần xem xét đồng thời đường hút, đường đẩy, áp suất tại điểm châm, đặc tính hóa chất, phụ kiện và phương thức điều khiển. Một model bơm phù hợp nhưng bố trí hệ thống không đúng vẫn có thể dẫn đến khó mồi, lọt khí hoặc định lượng không ổn định.

Khi cần kiểm tra một hệ thống thực tế, khách hàng có thể cung cấp cho VIMEX model bơm AKL, hình ảnh vị trí lắp đặt, sơ đồ đường ống, tên và nồng độ hóa chất, lưu lượng yêu cầu, áp suất điểm châm và vị trí bể hóa chất. Từ các thông tin này, kỹ thuật VIMEX có thể phân tích cấu hình và xác định những phụ kiện cần kiểm tra.

Nguyên tắc cần nhớ: Lắp đúng → hút ổn định → kiểm soát đường đẩy → kiểm soát dòng hóa chất → điều khiển đúng → định lượng ổn định và bền bỉ.

Từ khóa liên quan: bơm định lượng SEKO AKL, cách lắp bơm định lượng SEKO, sơ đồ lắp đặt bơm định lượng, van duy trì áp bơm định lượng, van đa chức năng SEKO, hệ thống châm hóa chất, cảm biến lưu lượng bơm định lượng, đầu khử khí bơm định lượng.