Hướng Dẫn Vận Hành Bơm Định Lượng Hanna Đúng Kỹ Thuật

Bơm định lượng Hanna BlackStone BL là dòng bơm định lượng điện tử có khả năng điều chỉnh lưu lượng từ 0–100% công suất định mức thông qua núm điều chỉnh trên mặt trước của bơm. Để bơm định lượng chính xác, vận hành ổn định và hạn chế các sự cố như không lên hóa chất, mất mồi hoặc định lượng quá mức, người sử dụng cần thực hiện đúng quy trình của nhà sản xuất Hanna.

Hướng dẫn dưới đây áp dụng cho các model BL1.5, BL3, BL5, BL7, BL10, BL15 và BL20 và được biên soạn bám sát nội dung trong tài liệu hướng dẫn Hanna BlackStone mà VIMEX sử dụng làm tài liệu tham khảo kỹ thuật.

1. Kiểm tra trước khi vận hành bơm định lượng Hanna

Trước khi khởi động, cần kiểm tra lại toàn bộ hệ thống lắp đặt, đặc biệt là đường hút, đường xả và các đầu nối.

Theo Hanna, mũi tên trên đầu bơm thể hiện chiều chuyển động của hóa chất và phải hướng lên trên theo phương thẳng đứng. Không bố trí bơm khiến van hút và van xả nằm ngang.

Đồng thời cần kiểm tra:

• Ống hút không bị gập hoặc xoắn.
• Các đầu nối được lắp kín.
• Van chân được đặt đúng vị trí.
• Van hút và van xả không bị lắp nhầm.
• Điện áp nguồn phù hợp với model bơm.
• Bơm được nối đất an toàn.

Đặc biệt, Hanna quy định van hút và van xả không được đổi vị trí cho nhau do cấu tạo bên trong của hai van khác nhau. Van xả có bộ phận dẫn hướng van và sẽ không hoạt động đúng nếu được lắp ở phía hút.

2. Khởi động và mồi bơm Hanna

Đây là bước quan trọng nhất khi bắt đầu vận hành.

Theo mục OPERATIONAL GUIDE – START-UP của Hanna, khi khởi động cần loại bỏ toàn bộ không khí và khí/hơi hóa chất ra khỏi:

• Đường ống hút.
• Các van.
• Đầu bơm.

Sau đó khởi động bơm.

Khi toàn bộ không khí hoặc khí đã được xả hết, dung dịch đang được định lượng sẽ xuất hiện trên đường xả.

Lưu ý khi bơm làm việc có áp suất

Tài liệu Hanna có một lưu ý cụ thể:

Khi vận hành dưới áp suất, bơm phải được khởi động ở trạng thái không tải.

Đây là yêu cầu được nêu trực tiếp trong phần hướng dẫn khởi động của nhà sản xuất.

3. Điều chỉnh lưu lượng bơm Hanna

Phía trước bơm có Flow Rate Control – núm điều chỉnh lưu lượng.

Núm này cho phép điều chỉnh lưu lượng từ 0 đến 100% lưu lượng định mức của bơm. Khi mỗi hành trình bơm bắt đầu, đèn LED trên mặt bơm sẽ sáng.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng mức % trên núm điều chỉnh không đồng nghĩa trong mọi hệ thống với lưu lượng thực tế chính xác theo cùng tỷ lệ.

Lưu lượng thực tế còn phụ thuộc vào điều kiện vận hành của hệ thống.

4. Áp suất hệ thống ảnh hưởng trực tiếp đến lưu lượng

Đây là một nội dung kỹ thuật rất quan trọng trong manual Hanna.

Các biểu đồ lưu lượng của nhà sản xuất cho thấy mối quan hệ giữa lưu lượng và áp suất:

Khi áp suất hệ thống tăng → lưu lượng bơm giảm.

Hanna giải thích lưu lượng thực tế còn phụ thuộc vào:

• Áp suất vận hành.
• Trở lực tại đầu châm.
• Trở lực đường ống và ống mềm.
• Độ nhớt hóa chất.
• Chiều cao hút.

Núm Flow Rate Control chỉ điều chỉnh lưu lượng tới 100% công suất định mức. Áp suất ngược thấp hơn làm lưu lượng tăng; áp suất ngược cao hơn làm lưu lượng giảm.

Vì vậy, khi cần định lượng chính xác, không nên chỉ nhìn vào vị trí núm % mà cần kiểm tra lưu lượng thực tế tại điều kiện vận hành.

5. Cách xác định lưu lượng thực tế của bơm

Hanna đưa ra một phương pháp kiểm tra thực tế khá đơn giản.

Bước 1: Mồi đầy bơm

Đảm bảo bơm đã được mồi và toàn bộ kết nối phía xả đã được hoàn thiện tới điểm châm hóa chất.

Bước 2: Chuẩn bị bình chia độ

Đặt cụm van chân HI721005 vào bình chia độ chứa 500 mL dung dịch cần định lượng.

Bước 3: Chạy bơm ở 100%

Chuyển bơm từ OFF sang mức 100% và vận hành cho tới khi hệ thống được mồi hoàn toàn.

Sau đó tắt bơm và bổ sung dung dịch trở lại mức 500 mL.

Bước 4: Chạy thử và đo lượng hóa chất

Khởi động bơm ở mức điều chỉnh dự kiến và cho bơm hoạt động trong một khoảng thời gian xác định, ví dụ 1 phút.

Ghi nhận:

• Số hành trình.
• Thời gian chạy.
• Thể tích hóa chất đã bơm.

Hanna khuyến nghị thời gian thử càng dài thì độ chính xác của phép xác định lưu lượng càng cao.

6. Ví dụ điều chỉnh lưu lượng theo hướng dẫn Hanna

Manual đưa ra ví dụ rất cụ thể:

Nếu ở mức 100%, bơm định lượng được 200 mL trong 1 phút, thì lưu lượng thực tế trong một giờ là:

200 mL × 60 phút = 12.000 mL/h = 12 L/h

Nếu hệ thống yêu cầu 9 L/h, Hanna hướng dẫn đặt Flow Rate Control ở mức:

9 ÷ 12 = 0,75

Tương ứng khoảng 7 trên thang điều chỉnh được sử dụng trong tài liệu.

Sau đó phải chạy thử lại để xác nhận lưu lượng thực tế.

Điểm quan trọng ở đây là: điều chỉnh xong vẫn phải kiểm tra lại lưu lượng, thay vì chỉ dựa vào vị trí núm điều chỉnh.

7. Phải chú ý đến áp suất ngược – Back Pressure

Theo Hanna:

Áp suất vận hành = áp suất ngược + các trở lực dòng chảy khác trong hệ thống.

Bơm BlackStone được thiết kế để đạt lưu lượng định mức tại áp suất vận hành định mức. Vì vậy, áp suất định mức của model được lựa chọn nên gần với áp suất vận hành thực tế của hệ thống.

Áp suất ngược quá thấp có thể gây định lượng quá mức

Đây là một cảnh báo đáng chú ý trong tài liệu Hanna:

Too little back pressure can cause the pump to overdose.

Tức là áp suất ngược quá thấp có thể khiến bơm đưa lượng hóa chất lớn hơn yêu cầu.

Để hạn chế tình trạng này trong hệ thống có áp suất ngược thấp, Hanna bố trí một lò xo trong cụm van xả/van chống siphon HI721004.

Khi bơm vào hệ thống có áp suất ngược cao, tài liệu hướng dẫn tháo lò xo này.

8. Theo dõi bơm trong quá trình vận hành

Trong quá trình bơm hoạt động, người vận hành nên thường xuyên quan sát:

• Hóa chất có lên đều trên đường xả hay không.
• Đèn LED hành trình có hoạt động.
• Các đầu nối có rò rỉ không.
• Ống hút/xả có rung hoặc dịch chuyển bất thường không.
• Lưu lượng thực tế có thay đổi so với lần hiệu chỉnh ban đầu không.

Hanna lưu ý ống dẫn cần được cố định để hạn chế chuyển động khi bơm chạy. Chuyển động quá mức có thể làm đầu nối bị lỏng và dẫn tới rò rỉ.

9. Bơm chạy nhưng không hút được hóa chất phải làm gì?

Theo phần Troubleshooting Guide của Hanna, nếu bơm hoạt động nhưng không mồi được, trước tiên cần:

• Kiểm tra bộ lọc tại cụm van hút có bị tắc hoặc lỏng không.
• Kiểm tra chiều cao giữa bơm và van chân.
• Chiều cao này không được vượt quá 1,5 m.
• Kiểm tra đầu bơm, van hút và van xả có bị tắc nghẽn hay không.
  Nếu chiều cao hút quá lớn, cần hạ thấp vị trí bơm hoặc nâng bồn hóa chất lên.

10. Bơm bị giảm lưu lượng khi đang vận hành

Khi lưu lượng giảm, Hanna hướng dẫn kiểm tra:

• Đầu bơm có bị tắc không.
• Van xả và cụm van châm có bị tắc không.
• Áp suất ngược của hệ thống có tăng so với thời điểm hiệu chỉnh trước đó không.
• Độ nhớt hóa chất có thay đổi không.
• Các van có được lắp đúng trong đầu bơm hay không.

Nếu độ nhớt hóa chất thay đổi, có thể tăng mức % bằng Flow Rate Control và thực hiện lại phép kiểm tra lưu lượng.

11. Kiểm tra khi phát hiện rò rỉ

Nếu rò rỉ xuất hiện tại đầu nối:

• Kiểm tra ống đã được đưa hoàn toàn vào đầu nối chưa.
• Kiểm tra đầu nối ống đã được siết chặt chưa.
• Kiểm tra các van.
• Kiểm tra O-ring có đúng vị trí không.

Nếu rò rỉ xuất hiện quanh đầu bơm, cần kiểm tra van, O-ring và độ chặt của các vít đầu bơm.

12. Những nguyên tắc cần nhớ khi vận hành bơm định lượng Hanna

• Xả hết khí trong đường hút, van và đầu bơm trước khi định lượng.
• Không đảo vị trí van hút và van xả.
• Không để chiều cao hút vượt quá 1,5 m.
• Không mặc định % trên núm điều chỉnh chính là lưu lượng thực tế.
• Áp suất tăng thì lưu lượng thực tế có xu hướng giảm.
• Áp suất ngược quá thấp có thể gây định lượng quá mức.
• Sau khi cài đặt lưu lượng nên đo thực tế và hiệu chỉnh lại.

Kết luận

Vận hành bơm định lượng Hanna đúng kỹ thuật cần chú ý ba yếu tố chính: mồi bơm đúng cách – điều chỉnh và kiểm tra lưu lượng thực tế – kiểm soát áp suất ngược của hệ thống.

Đặc biệt, tài liệu Hanna cho thấy lưu lượng thực tế không chỉ phụ thuộc vào núm điều chỉnh mà còn chịu ảnh hưởng của áp suất, trở lực đường ống, đầu châm, độ nhớt hóa chất và chiều cao hút. Vì vậy, với các ứng dụng yêu cầu định lượng chính xác, việc đo và hiệu chỉnh lưu lượng tại chính điều kiện vận hành thực tế là rất quan trọng.

Khi cần lựa chọn hoặc kiểm tra hệ thống bơm định lượng Hanna, VIMEX có thể hỗ trợ xác định lưu lượng, áp suất, hóa chất sử dụng và phương án lắp đặt phù hợp với từng ứng dụng thực tế.

VIMEX – Niềm tin của đối tác.