Trong quá trình vận hành, bơm định lượng Hanna có thể xuất hiện một số hiện tượng như bơm vẫn chạy nhưng không hút được hóa chất, lưu lượng giảm so với ban đầu hoặc rò rỉ tại đầu nối và đầu bơm. Những hiện tượng này không đồng nghĩa ngay với việc bơm đã hỏng.

Theo Troubleshooting Guide của Hanna BlackStone, quá trình xử lý sự cố bơm định lượng Hanna cần được thực hiện theo từng bước, bắt đầu từ đường hút, van hút, đầu bơm, van xả, van châm và điều kiện áp suất của hệ thống.

Một trình tự kiểm tra thực tế có thể áp dụng là:

Van chân/lọc → chiều cao hút → van hút → đầu bơm → van xả → đường xả → van châm → áp suất hệ thống → kiểm tra lưu lượng thực tế.

Bài viết dưới đây viết dựa theo tài liệu Instruction Manual của Hanna BlackStone BL, áp dụng cho các model BL1.5, BL3, BL5, BL7, BL10, BL15 và BL20.

1. Ba sự cố thường gặp trên bơm định lượng Hanna

Hiện tượng	Vị trí cần kiểm tra
Bơm chạy nhưng không mồi/không hút hóa chất	Bộ lọc hút, chiều cao hút, đầu bơm, van hút, van xả
Bơm bị giảm lưu lượng	Đầu bơm, van xả, van châm, áp suất ngược, độ nhớt hóa chất
Bơm bị rò rỉ	Ống, đầu nối, van, O-ring, đầu bơm

Thay vì tháo toàn bộ bơm ngay khi phát hiện vấn đề, Hanna hướng dẫn kiểm tra từng nguyên nhân có khả năng liên quan đến hiện tượng đang xảy ra. Cách tiếp cận này giúp tránh thay phụ tùng không cần thiết.

2. Bơm định lượng Hanna chạy nhưng không hút được hóa chất

Một trong những tình trạng thường gặp là bơm vẫn có hoạt động nhưng không mồi được hoặc không hút hóa chất lên.

Theo Troubleshooting Guide của Hanna, cần kiểm tra lần lượt các vị trí sau.

2.1. Kiểm tra bộ lọc tại cụm van hút

Trước tiên cần kiểm tra filter – bộ lọc tại cụm van hút.

Hanna yêu cầu kiểm tra:

Bộ lọc có bị tắc không.
Bộ lọc có bị lỏng không.
Nếu lỏng cần siết lại đúng cách.

Cặn hóa chất hoặc tạp chất tại bộ lọc có thể ảnh hưởng đến quá trình hút dung dịch vào đầu bơm.

2.2. Kiểm tra chiều cao hút

Tiếp theo, kiểm tra khoảng cách theo phương thẳng đứng giữa bơm và cụm van chân HI721005.

Theo thông số Hanna:

Chiều cao tự mồi tối đa: 1,5 m.

Nếu bơm đặt quá cao so với van chân, Hanna hướng dẫn:

Hạ thấp vị trí đặt bơm hoặc nâng bồn cấp hóa chất lên.

Đây là điểm cần kiểm tra trước khi kết luận bơm mất khả năng hút.

2.3. Kiểm tra đầu bơm

Nếu bộ lọc và chiều cao hút không có vấn đề, tiếp tục kiểm tra:

Đầu bơm có bị tắc không.
Có cặn hóa chất tích tụ bên trong không.

Hanna yêu cầu đầu bơm được vệ sinh định kỳ và ít nhất một lần mỗi năm. Cặn trong các khoang của đầu bơm phải được loại bỏ bằng dung dịch trung tính phù hợp với hóa chất đang sử dụng.

2.4. Kiểm tra van hút và van xả

Hanna tiếp tục yêu cầu kiểm tra van hút và van xả có bị tắc nghẽn hay không.

⚠️ Đặc biệt: Không được đổi vị trí van hút và van xả.

Hai van này có cấu tạo bên trong khác nhau. Manual nêu rõ van xả có bộ phận dẫn hướng van và sẽ không hoạt động đúng nếu được lắp sang phía hút.

Vì vậy, nếu tháo van để vệ sinh, cần giữ riêng từng cụm và lắp trở lại đúng vị trí ban đầu.

Quy trình kiểm tra nhanh khi bơm không hút

Bộ lọc → chiều cao hút ≤ 1,5 m → đầu bơm → van hút → van xả → mồi lại hệ thống.

3. Bơm Hanna vẫn chạy nhưng lưu lượng bị giảm

Trường hợp thứ hai là bơm vẫn hoạt động nhưng lượng hóa chất thực tế thấp hơn trước.

Đây là hiện tượng rất dễ khiến người vận hành cho rằng bơm đã yếu hoặc hỏng. Tuy nhiên, Hanna yêu cầu kiểm tra cả bơm và điều kiện hệ thống.

3.1. Kiểm tra đầu bơm

Đầu bơm có thể bị cặn hoặc tắc nghẽn.

Nếu có cặn, cần tháo vệ sinh theo quy trình bảo trì của Hanna.

3.2. Kiểm tra van xả và van châm

Hanna yêu cầu kiểm tra:

Van xả.
Cụm van châm – Injection Valve.

Nếu các vị trí này bị tắc, cần vệ sinh và lắp lại.

3.3. Kiểm tra áp suất ngược – Back Pressure

Đây là yếu tố rất quan trọng khi xử lý sự cố bơm định lượng Hanna bị giảm lưu lượng.

Theo tài liệu Hanna, lưu lượng thực tế phụ thuộc vào áp suất vận hành và các trở lực trong hệ thống.

Nguyên tắc:

Áp suất ngược thấp hơn → lưu lượng tăng.

Áp suất ngược cao hơn → lưu lượng giảm.

Vì vậy, nếu trước đây bơm đạt lưu lượng yêu cầu nhưng sau một thời gian lưu lượng giảm, cần kiểm tra xem hệ thống có phát sinh thêm back pressure hay không.

Hanna cũng nêu rõ rằng bơm BlackStone được thiết kế để đạt lưu lượng định mức tại áp suất vận hành định mức; do đó áp suất định mức của bơm nên gần với áp suất thực tế của hệ thống.

3.4. Kiểm tra độ nhớt hóa chất

Độ nhớt hóa chất cũng ảnh hưởng tới lưu lượng thực tế.

Nếu độ nhớt thay đổi, Hanna hướng dẫn tăng mức Flow Rate Control và tiến hành lại phép kiểm tra lưu lượng.

Không nên tự tăng một tỷ lệ cố định vì manual không quy định một mức % chung cho mọi trường hợp.

4. Vì sao cài đúng % nhưng lưu lượng thực tế vẫn khác?

Núm Flow Rate Control phía trước bơm cho phép điều chỉnh lưu lượng lên tới 100% lưu lượng định mức. Đèn LED sẽ sáng khi mỗi hành trình bơm bắt đầu.

Tuy nhiên, mức % trên núm điều chỉnh không phải lúc nào cũng tương ứng chính xác với lưu lượng thực tế trong mọi hệ thống.

Theo Hanna, lưu lượng thực tế còn phụ thuộc vào:

Áp suất vận hành.
Trở lực tại đầu châm.
Trở lực ống mềm.
Trở lực đường ống.
Độ nhớt hóa chất.
Chiều cao hút.

Do đó:

Muốn biết bơm đang định lượng thực tế bao nhiêu L/h thì cần đo thực tế, không chỉ nhìn vị trí núm điều chỉnh.

5. Cách kiểm tra lại lưu lượng sau khi xử lý sự cố

Hanna đưa ra quy trình kiểm tra lưu lượng khá rõ ràng.

Bước 1: Đảm bảo bơm đã được mồi

Bơm phải được mồi đầy và các kết nối đầu ra phải hoàn thiện tới điểm châm hóa chất.

Bước 2: Chuẩn bị bình chia độ

Đặt cụm van chân HI721005 vào một bình chia độ chứa:

500 mL dung dịch cần định lượng.

Bước 3: Chạy bơm ở 100%

Chuyển bơm:

OFF → 100%.

Cho bơm chạy đến khi hệ thống được mồi đầy hoàn toàn.

Sau đó tắt bơm.

Bước 4: Bổ sung lại dung dịch

Đổ bổ sung dung dịch trong bình trở lại đúng mức:

500 mL.

Bước 5: Chạy thử và đo

Bật bơm ở mức cài đặt dự kiến và chạy trong khoảng thời gian xác định, ví dụ 1 phút.

Ghi nhận:

Số hành trình.
Thời gian chạy.
Thể tích hóa chất đã bơm.

Hanna khuyến nghị thời gian thử càng dài thì kết quả càng chính xác.

Bước 6: Điều chỉnh lại

Nếu lưu lượng chưa đúng yêu cầu:

Điều chỉnh Flow Rate Control → chạy thử lại → xác nhận lưu lượng.

Manual đưa ra ví dụ: nếu ở 100% bơm được 200 mL trong 1 phút thì lưu lượng là 12 L/h; nếu cần 9 L/h, điều chỉnh Flow Rate Control đến mức tương ứng rồi chạy kiểm tra lại.

6. Bơm Hanna bị rò rỉ – kiểm tra ở đâu?

Hanna chia hiện tượng rò rỉ thành hai nhóm chính.

6.1. Rò rỉ tại các đầu nối

Kiểm tra:

Ống đã được đưa hoàn toàn vào đầu nối chưa.
Đầu nối ống đã được siết chặt chưa.
Các van có chặt không.
O-ring có nằm đúng vị trí không.

Tài liệu không yêu cầu sử dụng thêm keo, silicone hay các vật liệu làm kín khác, vì vậy không nên tự bổ sung những phương pháp này vào quy trình tiêu chuẩn.

6.2. Rò rỉ quanh đầu bơm

Nếu hóa chất rò rỉ quanh pumphead, Hanna hướng dẫn kiểm tra:

Độ chặt của các van.
O-ring.
Các vít đầu bơm.

Theo lịch bảo trì, sau 50 giờ hoạt động, Hanna yêu cầu siết vít đầu bơm với mô-men:

2,5 Nm.

7. Cách vệ sinh van hút, van xả và van châm

Nếu xác định van bị tắc, cần thực hiện theo phần Maintenance của Hanna.

Bước 1: Tháo các van

Tháo van khỏi:

Đầu bơm.
Đầu châm.
Đường cấp hóa chất.

Bước 2: Giữ riêng van hút và van xả

⚠️ Không trộn lẫn hai cụm van.

Van hút và van xả không thể thay đổi vị trí cho nhau.

Bước 3: Tháo từng cụm van

Tách các chi tiết để vệ sinh.

Bước 4: Vệ sinh

Hanna yêu cầu vệ sinh bằng chất lỏng trung tính.

Bước 5: Kiểm tra lò xo PVDF

Kiểm tra tình trạng lò xo trong cụm van.

Bước 6: Kiểm tra bi thủy tinh

Sau khi vệ sinh, kiểm tra bi thủy tinh có bị mài mòn quá mức do hóa chất hay không. Nếu cần, thay phụ tùng tương ứng.

Bước 7: Lắp lại

Hanna hướng dẫn:

Siết bằng tay trước → sau đó dùng cờ lê siết thêm khoảng 1/4–1/2 vòng.

Không nên siết quá mạnh các chi tiết nhựa.

8. Cảnh báo: Back Pressure quá thấp cũng có thể gây sai lưu lượng

Không chỉ áp suất cao mới gây vấn đề.

Manual Hanna đặc biệt cảnh báo:

Áp suất ngược quá thấp có thể làm bơm định lượng quá mức – overdose.

Để hạn chế hiện tượng này trong hệ thống có back pressure thấp, Hanna bố trí một lò xo trong cụm:

Discharge/Anti-Siphon Valve HI721004.

Khi bơm vào hệ thống có áp suất ngược cao, manual hướng dẫn tháo lò xo này.

Ngoài ra, trong trường hợp nguồn hóa chất nằm cao hơn điểm xả, Hanna yêu cầu chú ý lắp Injection Valve nhằm hạn chế hiện tượng siphon.

9. Sau khi xử lý sự cố cần làm gì?

Sau khi vệ sinh van, xử lý rò rỉ hoặc khắc phục vấn đề phía hút, không nên chỉ thấy bơm chạy lại là kết thúc.

Nên thực hiện 4 bước:

9.1. Mồi lại hệ thống

Khi khởi động, Hanna yêu cầu xả hết khí hoặc hơi hóa chất khỏi:

Đường hút.
Các van.
Đầu bơm.

Khi khí đã được loại bỏ, dung dịch sẽ xuất hiện ở đường xả.

9.2. Kiểm tra rò rỉ

Quan sát lại các đầu nối, van và đầu bơm.

9.3. Đo lại lưu lượng

Sử dụng phương pháp bình chia độ để xác nhận lưu lượng thực tế.

9.4. Hiệu chỉnh nếu cần

Điều chỉnh Flow Rate Control và chạy kiểm tra lại.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là “bơm đã chạy”, mà phải xác nhận bơm đang cung cấp lưu lượng phù hợp với điều kiện vận hành thực tế.

10. Bảo trì phòng ngừa để hạn chế sự cố tái diễn

Hanna khuyến nghị bảo trì theo hướng preventative maintenance – bảo trì phòng ngừa, gồm vệ sinh định kỳ và kiểm tra hư hỏng hoặc rò rỉ.

Sau 50 giờ

Kiểm tra/siết vít đầu bơm.
Mô-men: 2,5 Nm.

Sau 12 tháng

Hanna khuyến nghị thay:

HI721102.
HI721103.
O-ring.
Ống LDPE HI720032 vì ống có thể suy giảm theo thời gian.

Sau 24 tháng

Khuyến nghị thay các phụ tùng trên và thêm cụm đầu bơm tương ứng:

HI721106: BL7, BL10, BL15, BL20.
HI721107: BL1.5, BL3, BL5.

11. Checklist xử lý sự cố bơm định lượng Hanna tại nhà máy

Bước	Vị trí kiểm tra	Nội dung
1	Bộ lọc/van chân	Có bị tắc hoặc lỏng không?
2	Chiều cao hút	Có vượt quá 1,5 m không?
3	Van hút	Có bị tắc và được lắp đúng vị trí không?
4	Đầu bơm	Có cặn hoặc tắc nghẽn không?
5	Van xả	Có bị tắc và được lắp đúng không?
6	Van châm	Có bị tắc không?
7	O-ring/đầu nối	Có đúng vị trí và kín không?
8	Back pressure	Có tăng hoặc thay đổi không?
9	Độ nhớt hóa chất	Có thay đổi không?
10	Lưu lượng thực tế	Đã đo lại bằng bình chia độ chưa?

Có thể nhớ nhanh:

KHÔNG HÚT → kiểm tra phía hút.

GIẢM LƯU LƯỢNG → kiểm tra van + áp suất + độ nhớt.

RÒ RỈ → kiểm tra đầu nối + O-ring + đầu bơm.

12. VIMEX tư vấn xử lý sự cố bơm Hanna

Khi bơm Hanna tại nhà máy gặp tình trạng không hút hóa chất, giảm lưu lượng hoặc rò rỉ, không nên chỉ gửi thông tin “bơm bị lỗi” vì rất khó xác định chính xác nguyên nhân.

Để việc kiểm tra hiệu quả hơn, khách hàng nên cung cấp:

Model bơm Hanna.
Hình ảnh/video hiện trạng.
Tên hóa chất.
Nồng độ hóa chất.
Lưu lượng yêu cầu.
Áp suất tại điểm châm.
Chiều cao hút.
Hiện tượng cụ thể đang xảy ra.

Từ những thông tin trên, VIMEX có thể hỗ trợ khách hàng xác định vị trí cần kiểm tra, phụ tùng liên quan và hướng xử lý phù hợp với điều kiện vận hành thực tế.

Kết luận

Xử lý sự cố bơm định lượng Hanna nên thực hiện theo một trình tự rõ ràng:

Hiện tượng → kiểm tra → xác định nguyên nhân → xử lý đúng bộ phận → đo lại lưu lượng thực tế.

Bơm không hút hóa chất, giảm lưu lượng hoặc rò rỉ chưa chắc đồng nghĩa với việc bơm đã hỏng. Theo manual Hanna, nhiều trường hợp cần kiểm tra trước các yếu tố như bộ lọc, chiều cao hút, van hút/xả, van châm, O-ring, back pressure và độ nhớt hóa chất.

Nếu bơm định lượng Hanna tại nhà máy đang gặp sự cố, hãy gửi cho VIMEX model bơm, hóa chất, lưu lượng, áp suất và hình ảnh/video hiện trạng để được hỗ trợ kiểm tra theo đúng điều kiện làm việc thực tế.

FAQ

1. Vì sao bơm Hanna chạy nhưng không hút hóa chất?
Cần kiểm tra bộ lọc phía hút, chiều cao hút, đầu bơm, van hút và van xả theo Troubleshooting Guide của Hanna.

2. Chiều cao tự mồi tối đa của Hanna BlackStone là bao nhiêu?
Theo manual, chiều cao tự mồi tối đa là 1,5 m.

3. Tại sao bơm Hanna bị giảm lưu lượng?
Có thể liên quan đến tắc đầu bơm/van, back pressure tăng, độ nhớt thay đổi hoặc van được lắp không đúng.

4. Có được đổi vị trí van hút và van xả không?
Không. Hai van có cấu tạo khác nhau và van xả sẽ không hoạt động đúng nếu lắp ở phía hút.

5. Sau khi sửa bơm có cần kiểm tra lại lưu lượng không?
Có. Hanna hướng dẫn đo lưu lượng thực tế bằng bình chia độ và hiệu chỉnh Flow Rate Control nếu cần.