Lắp Đặt Đường Ống Hút DOSAKI KM Đúng Kỹ Thuật

Trong thực tế, một bơm định lượng DOSAKI KM được lựa chọn đúng lưu lượng và áp suất nhưng vẫn có thể gặp tình trạng lưu lượng thấp, hút không ổn định hoặc không đạt lượng hóa chất mong muốn. Khi đó, nguyên nhân không nhất thiết nằm ở bản thân máy bơm mà có thể đến từ đường ống hút.

Manual DOSAKI KM đưa ra những yêu cầu khá rõ khi thiết kế phía hút: ưu tiên lắp đặt kiểu tự chảy, đặt bơm gần bồn, đường hút ngắn và thẳng, kín khí, có lọc và đặc biệt đường kính ống hút phải lớn hơn đầu hút của bơm. Tài liệu công bố độ hút tối đa là 2 m cột nước.

Bài viết này tập trung hướng dẫn lắp đặt đường ống hút DOSAKI KM theo đúng những nội dung manual cung cấp, không tự bổ sung kích thước đường ống hoặc quy định tăng size mà nhà sản xuất không nêu.

Vì sao đường ống hút quan trọng với DOSAKI KM?

DOSAKI KM là bơm định lượng màng cơ khí kiểu chuyển động qua lại.

Motor truyền chuyển động qua worm gear đến cơ cấu lệch tâm. Cơ cấu này tạo chuyển động tịnh tiến cho push rod, từ đó làm màng bơm chuyển động qua lại.

Trong hành trình hút, màng di chuyển làm thể tích buồng chất lỏng tăng lên. Chất lỏng từ phía hút đi qua suction check valve – van một chiều hút để đi vào buồng bơm.

Điều này có nghĩa rằng để bơm thực hiện quá trình định lượng tốt, chất lỏng ở phía hút phải có điều kiện thuận lợi để đi vào buồng bơm.

Nếu đường hút quá dài, bố trí không phù hợp, có khí hoặc không kín, khả năng cấp chất lỏng cho bơm có thể bị ảnh hưởng. Manual cũng cảnh báo về hiện tượng cavitation khi điều kiện áp suất phía hút không đáp ứng yêu cầu.

7 nguyên tắc lắp đặt đường ống hút DOSAKI KM

1. Ưu tiên lắp đặt kiểu tự chảy – Self-filling

Khuyến cáo đầu tiên của DOSAKI là:

Ưu tiên Self-filling installation – lắp đặt kiểu tự chảy.

Hiểu đơn giản, nếu điều kiện hệ thống cho phép, nên bố trí bồn và bơm sao cho chất lỏng có điều kiện cấp thuận lợi vào phía hút của bơm.

Đây là phương án DOSAKI ưu tiên so với việc bắt bơm phải hút chất lỏng từ một vị trí thấp hơn.

Tuy nhiên, manual không đưa ra một giá trị chiều cao cụ thể cho bồn trong kiểu lắp này. Vì vậy, không nên tự quy định bồn phải cao hơn bơm bao nhiêu mét.

2. Đặt DOSAKI KM càng gần bồn càng tốt

Manual yêu cầu:

Đặt bơm càng gần bồn chứa càng tốt.

Mục tiêu là giảm chiều dài không cần thiết của đường hút.

Với hệ thống thực tế, điều này có thể hiểu thành một nguyên tắc thiết kế đơn giản:

Bồn → đường hút ngắn → bơm DOSAKI KM

Thay vì:

Bồn → đường ống dài, vòng vèo → nhiều điểm cao thấp → bơm DOSAKI KM

Manual không quy định đường hút tối đa bao nhiêu mét, vì vậy không nên tự đưa ra một giới hạn chiều dài cụ thể.

3. Đường ống hút phải ngắn và thẳng

DOSAKI tiếp tục yêu cầu đường hút phải:

Càng ngắn và thẳng càng tốt.

Đây là nguyên tắc rất quan trọng.

Một hệ thống đường hút đơn giản giúp tạo điều kiện thuận lợi hơn cho chất lỏng đi từ bồn đến đầu hút bơm.

Khi bố trí thực tế, nên hạn chế những đoạn đường ống vòng vèo không cần thiết. Tuy nhiên, manual DOSAKI KM không quy định “tối đa bao nhiêu co” hoặc một con số cụ thể về chiều dài đường hút, vì vậy không nên tự đặt ra những giới hạn này.

4. Đường kính ống hút phải lớn hơn đầu hút bơm

Đây là điểm kỹ thuật đặc biệt cần lưu ý khi lắp đặt DOSAKI KM.

Manual ghi rõ rằng:

Đường kính ống hút phải lớn hơn đầu hút của bơm.

Đường hút có kích thước phù hợp giúp tạo điều kiện tốt hơn để chất lỏng đi vào bơm. Ngược lại, đường hút quá nhỏ có thể làm điều kiện hút trở nên bất lợi hơn.

Có phải đường hút DOSAKI KM bắt buộc phải lớn hơn 1 size?

Không nên kết luận như vậy từ manual này.

Đây là điểm cần phân biệt rất rõ.

Tài liệu DOSAKI KM mà chúng ta đang sử dụng chỉ yêu cầu:

Đường kính ống hút lớn hơn đầu hút của bơm.

Manual không quy định cụ thể phải lớn hơn 1 size, 2 size hay một kích thước DN nào.

Vì vậy, khi viết tài liệu kỹ thuật hoặc tư vấn DOSAKI KM, không nên chuyển khuyến cáo của nhà sản xuất thành:

“DOSAKI bắt buộc đường hút phải lớn hơn cổ hút 1 size.”

Nếu cần xác định kích thước đường ống cụ thể cho một hệ thống, phải xem xét thêm model, lưu lượng, chất lỏng và điều kiện đường ống thực tế.

5. Độ hút tối đa của DOSAKI KM là 2 m

Theo thông số kỹ thuật chung trong manual:

Maximum suction lift = 2 m water column.

Đây là thông số quan trọng khi bồn hóa chất được đặt thấp hơn vị trí máy bơm.

Tuy nhiên, cũng cần hiểu đúng giá trị này.

Không nên diễn giải rằng:

“DOSAKI KM chắc chắn hút được 2 m với mọi loại hóa chất và mọi hệ thống.”

Manual công bố 2 m cột nước là giá trị maximum suction lift của series. Điều kiện chất lỏng và đường ống thực tế vẫn cần được xem xét khi thiết kế hệ thống.

Nếu có thể bố trí hệ thống kiểu self-filling, đây vẫn là phương án được manual ưu tiên.

6. Đường hút phải kín khí

Một yêu cầu khác rất quan trọng là:

Suction line phải air-tight – kín khí.

Đối với bơm định lượng, không khí lọt vào đường hút có thể ảnh hưởng đến khả năng nạp chất lỏng vào buồng bơm và làm lưu lượng không ổn định.

Khi kiểm tra hệ thống, cần đặc biệt chú ý các vị trí kết nối trên đường hút như mối nối, union, van và vị trí kết nối với đầu bơm.

Manual không chỉ định loại keo hoặc phương pháp làm kín cụ thể trong phần này, do đó cần sử dụng phương pháp kết nối phù hợp với vật liệu và thiết kế của hệ thống.

7. Lắp lọc trên đường hút DOSAKI KM

DOSAKI yêu cầu bố trí filter trên đường hút.

Lọc có nhiệm vụ hạn chế tạp chất đi theo chất lỏng vào cụm đầu bơm và các van một chiều.

Điều này đặc biệt đáng chú ý bởi phần troubleshooting của DOSAKI cũng liệt kê tình trạng filter bị tắc là một trong những nguyên nhân cần kiểm tra khi bơm không có lưu lượng hoặc lưu lượng không đạt.

Tuy nhiên, manual không cung cấp kích thước mắt lọc cụ thể trong phần hướng dẫn này. Vì vậy, không nên tự đưa ra thông số mesh rồi coi đó là tiêu chuẩn của DOSAKI.

Vì sao không nên lắp đường hút dạng Ω?

Một chi tiết khá nhỏ trong manual nhưng có giá trị thực tế cao là DOSAKI cảnh báo tránh bố trí đường hút theo dạng Ω.

Vấn đề của kiểu bố trí này là có thể hình thành vị trí tích tụ khí.

Có thể hình dung:

Không nên:

Bồn → ống đi lên ↑ → tạo đỉnh → ống đi xuống ↓ → Bơm

Tại điểm cao, khí có thể bị giữ lại.

Thay vào đó, đường hút nên được bố trí theo nguyên tắc:

Ngắn → Thẳng → Hạn chế điểm giữ khí → Bơm

Với bơm định lượng, khí trong đường hút có thể ảnh hưởng đến khả năng nạp chất lỏng và từ đó tác động đến lưu lượng thực tế.

Xâm thực – Cavitation trên đường hút DOSAKI KM

Manual DOSAKI KM có một cảnh báo riêng về cavitation – xâm thực.

Trong quá trình hút, áp suất trong đường hút và buồng chất lỏng phải cao hơn saturated vapor pressure – áp suất hơi bão hòa của chất lỏng.

Nếu áp suất giảm xuống thấp hơn mức này, chất lỏng có thể hóa hơi và tạo ra cavitation.

Theo DOSAKI, hiện tượng này có thể:

• Làm hỏng diaphragm.
• Làm hỏng check valve.
• Làm giảm metering accuracy.

Đây là lý do việc thiết kế phía hút không nên chỉ quan tâm đến việc “ống có nối được vào bơm hay không”.

Cần đồng thời quan tâm đến các nguyên tắc mà DOSAKI đưa ra:

Đường hút ngắn + thẳng + đủ lớn + kín khí + giới hạn độ hút + hạn chế tích khí.

Sơ đồ đường hút DOSAKI KM nên bố trí thế nào?

Từ những yêu cầu trong manual, có thể mô tả nguyên tắc bố trí đơn giản:

Bồn hóa chất → Đường hút → Filter → DOSAKI KM

Khi điều kiện cho phép, ưu tiên bố trí theo kiểu self-filling.

Các điểm cần ghi nhớ là:

• Bơm gần bồn.
• Đường hút ngắn.
• Đường hút thẳng.
• Đường kính ống hút lớn hơn đầu hút bơm.
• Hệ thống kín khí.
• Có filter.
• Tránh đường ống dạng Ω.
• Không vượt giới hạn suction lift được manual công bố.

7 lỗi thường gặp khi lắp đường ống hút DOSAKI KM

1. Đặt bơm quá xa bồn

Khoảng cách không cần thiết làm đường hút dài hơn, trái với khuyến cáo đặt bơm càng gần bồn càng tốt.

2. Sử dụng đường ống hút quá nhỏ

Đây là lỗi cần đặc biệt chú ý.

Manual yêu cầu đường kính ống hút lớn hơn đầu hút của bơm.

3. Đường hút vòng vèo

Không tuân thủ nguyên tắc short and straight mà DOSAKI khuyến cáo.

4. Bố trí độ hút vượt giới hạn

Manual công bố maximum suction lift là 2 m cột nước.

5. Đường hút bị lọt khí

Rò khí có thể ảnh hưởng đến quá trình nạp chất lỏng vào buồng bơm.

6. Tạo điểm cao giữ khí

Đặc biệt cần tránh dạng đường hút Ω mà manual cảnh báo.

7. Lọc hút bị tắc

Khi lưu lượng giảm hoặc mất lưu lượng, filter là một trong những vị trí nên được kiểm tra theo bảng troubleshooting của DOSAKI.

Checklist kiểm tra đường hút trước khi khởi động

Checklist này có thể được sử dụng ngay tại hiện trường trước khi đưa DOSAKI KM vào vận hành.

DOSAKI KM không đủ lưu lượng – đừng vội kết luận bơm bị hỏng

Phần troubleshooting của manual cho thấy khi bơm không có lưu lượng hoặc lưu lượng thấp, nguyên nhân có thể đến từ nhiều yếu tố của hệ thống.

Các vấn đề liên quan phía hút được tài liệu đề cập gồm:

• Filter bị tắc.
• Suction pipe bị tắc.
• Suction pipe bị rò.
• Có khí trong đường hút.
• Cavitation.
• Chất lỏng có độ nhớt cao.
• Kích thước đường ống không phù hợp.
• Van một chiều có vấn đề.

Vì vậy, khi bơm định lượng DOSAKI KM không đạt lưu lượng, không nên lập tức kết luận motor, màng hoặc cụm truyền động bị hỏng.

Hãy kiểm tra hệ thống đường hút trước.

Khuyến cáo của VIMEX khi lắp đặt DOSAKI KM

Trước khi thiết kế đường ống hút, nên xác định đầy đủ:

• Model DOSAKI KM.
• Lưu lượng yêu cầu.
• Áp suất hệ thống.
• Tên chất lỏng/hóa chất.
• Nồng độ.
• Nhiệt độ.
• Độ nhớt.
• Vị trí bồn so với bơm.
• Chiều dài đường hút dự kiến.
• Đường kính đường ống dự kiến.

Đặc biệt, không nên chọn kích thước đường hút chỉ dựa trên việc “lắp vừa đầu bơm”.

Theo manual DOSAKI KM, đường kính ống hút phải lớn hơn đầu hút bơm, nhưng tài liệu không quy định cụ thể phải tăng bao nhiêu size. Vì vậy, kích thước cụ thể cần được xem xét theo điều kiện của từng hệ thống.

Nếu anh/chị đang lắp đặt DOSAKI KM, có thể cung cấp cho VIMEX model bơm + chất bơm + lưu lượng + sơ đồ đường ống + chênh cao giữa bồn và bơm để được hỗ trợ kiểm tra phương án lắp đặt.

Kết luận

Lắp đặt đường ống hút DOSAKI KM đúng kỹ thuật là một trong những điều kiện quan trọng để tạo môi trường cấp chất lỏng thuận lợi cho bơm và duy trì khả năng định lượng ổn định.

Có thể ghi nhớ các nguyên tắc chính của manual bằng một chuỗi đơn giản:

Gần bồn → Ngắn → Thẳng → Ống hút lớn hơn đầu hút → Kín khí → Có lọc → Tránh tích khí

Ngoài ra, DOSAKI công bố maximum suction lift 2 m cột nước, khuyến nghị self-filling installation và cảnh báo cavitation có thể ảnh hưởng đến màng, van một chiều và độ chính xác định lượng.

Và điểm cần nhớ khi tư vấn bơm định lượng DOSAKI KM:

Manual yêu cầu đường kính ống hút lớn hơn đầu hút bơm, nhưng KHÔNG quy định phải lớn hơn đúng 1 size. Vì vậy không nên biến kinh nghiệm thiết kế đường ống thành một thông số do nhà sản xuất DOSAKI công bố.