Trong các hệ thống xử lý nước và châm hóa chất công nghiệp, việc lựa chọn bơm không chỉ dựa vào lưu lượng mà còn phải xem xét áp suất tại điểm châm, độ nhớt hóa chất, chiều cao hút và điều kiện đường ống. Bơm định lượng Hanna BL15-2 thuộc dòng BlackStone, được thiết kế cho các ứng dụng cần định lượng hóa chất với lưu lượng điều chỉnh được.
Theo tài liệu Hanna, BL15 có lưu lượng định mức 15,2 lít/giờ tại áp suất 1 bar. Phiên bản BL15-2 sử dụng nguồn điện thuộc nhóm BL…-2 là 220/240 VAC, 50/60 Hz, công suất tiêu thụ tối đa 200 W.
Điểm đáng chú ý của Hanna BlackStone là lưu lượng có thể điều chỉnh liên tục từ 0–100% công suất tối đa bằng núm điều chỉnh trên mặt bơm.
Bơm định lượng Hanna BL15-2 là gì?

Hanna BL15-2 là bơm định lượng điện tử thuộc dòng Hanna BlackStone BL. Dòng sản phẩm này gồm 7 mức lưu lượng khác nhau từ BL1.5 đến BL20; trong đó BL15 nằm ở nhóm lưu lượng tương đối lớn nhưng áp suất định mức thấp, đạt 15,2 L/h tại 1 bar.
Bơm sử dụng phương pháp positive displacement solenoid – định lượng thể tích bằng cơ cấu điện từ. Theo Hanna, thiết kế này có ít bộ phận chuyển động hơn so với bơm truyền động động cơ thông thường. Mỗi hành trình piston được kiểm soát lặp lại, đồng thời cấu tạo positive displacement hỗ trợ khả năng tự mồi của bơm.
Người vận hành điều chỉnh lưu lượng thông qua núm Flow Rate Control phía trước bơm. Dải điều chỉnh liên tục từ 0 đến 100% lưu lượng tối đa.
Thông số kỹ thuật bơm Hanna BL15-2
| Thông số | Hanna BL15-2 |
|---|---|
| Thương hiệu | Hanna |
| Dòng bơm | BlackStone BL |
| Model | BL15-2 |
| Lưu lượng tối đa | 15,2 L/h |
| Áp suất định mức | 1 bar |
| Nguồn điện | 220/240 VAC – 50/60 Hz |
| Công suất tiêu thụ tối đa | 200 W |
| Điều chỉnh lưu lượng | 0–100% |
| Thân bơm | Polypropylene gia cường sợi |
| Đầu bơm | PVDF |
| Màng bơm | PTFE (Teflon) |
| Van | Bi thủy tinh + O-ring FPM/FKM |
| Ống | Polyethylene |
| Chiều cao tự mồi tối đa | 1,5 m |
| Cấp bảo vệ | IP65 |
| Môi trường làm việc | 0–50°C, tối đa 95% RH |
| Kích thước | 194 × 165 × 121 mm (W×H×D) |
| Trọng lượng | 3 kg |

Các thông số trên được lấy từ bảng Specifications của manual Hanna; riêng BL15 được nhà sản xuất công bố ở mức 15,2 L/h @ 1 bar.
Lưu ý: 200 W trong tài liệu là MAX POWER CONSUMPTION – công suất tiêu thụ tối đa, không nên diễn giải thành công suất định mức của riêng BL15-2 nếu không có thêm nhãn thông số riêng của model.
Cấu tạo và vật liệu Hanna BL15-2
Một trong những yếu tố quan trọng khi lựa chọn bơm định lượng hóa chất là vật liệu của các bộ phận tiếp xúc với lưu chất.
Đầu bơm PVDF
Manual Hanna quy định pumphead – đầu bơm bằng PVDF. Đây là bộ phận trực tiếp tham gia vào quá trình hút và đẩy dung dịch.
Màng bơm PTFE – Teflon
Màng bơm sử dụng PTFE. Tài liệu phụ tùng cũng xác nhận BL7, BL10, BL15 và BL20 sử dụng cụm màng PTFE kích thước lớn trong bộ HI721106.
Màng đóng vai trò truyền chuyển động định lượng đồng thời tạo sự phân cách giữa dung dịch được bơm và cơ cấu truyền động phía sau.
Van và O-ring
Hanna sử dụng:
Bi van thủy tinh + O-ring FPM/FKM.
Trong quá trình bảo trì, Hanna yêu cầu kiểm tra bi thủy tinh để phát hiện hao mòn do hóa chất và kiểm tra các O-ring, lò xo PVDF của cụm van.
Thân bơm
Thân bơm được chế tạo bằng polypropylene gia cường sợi.
Tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào việc bơm có PVDF/PTFE để kết luận rằng BL15-2 phù hợp với mọi hóa chất. Manual có bảng Chemical Compatibility riêng và nêu danh sách hóa chất ở điều kiện đánh giá 45°C; với nhiệt độ cao hơn, Hanna yêu cầu tham vấn nhà cung cấp hoặc trung tâm dịch vụ.
Hanna BL15-2 điều chỉnh lưu lượng như thế nào?
Ở mặt trước của bơm có một núm Flow Rate Control dạng biến trở.
Người vận hành có thể điều chỉnh liên tục từ:
0% → 100% lưu lượng tối đa của bơm.
Ngoài ra, đèn LED trên mặt bơm sẽ sáng mỗi khi một hành trình bắt đầu.
Với BL15, lưu lượng định mức tối đa được công bố là:
15,2 L/h @ 1 bar.
Nhưng đây là điểm cần đặc biệt lưu ý: không nên hiểu rằng chỉ cần xoay núm đến một tỷ lệ phần trăm nhất định thì lưu lượng thực tế luôn chính xác theo tỷ lệ đó.
Tại sao lưu lượng thực tế có thể khác lưu lượng cài đặt?
Đây là một trong những nội dung kỹ thuật quan trọng nhất khi sử dụng bơm định lượng Hanna BL15-2.
Theo Hanna, lưu lượng thực tế phụ thuộc vào áp suất vận hành, trong đó bao gồm trở lực tại đầu châm, ống mềm và đường ống; ngoài ra còn chịu ảnh hưởng bởi độ nhớt hóa chất và chiều cao hút.
Manual nêu rất rõ:
Áp suất ngược thấp hơn → lưu lượng tăng.
Áp suất ngược cao hơn → lưu lượng giảm.
Các biểu đồ lưu lượng của Hanna cũng nhấn mạnh nguyên tắc chung: khi áp suất trong hệ thống tăng, lưu lượng giảm.
Điều này có ý nghĩa thực tế rất lớn. Một bơm có thông số 15,2 L/h không có nghĩa trong mọi hệ thống đều đưa chính xác 15,2 lít hóa chất mỗi giờ. Muốn định lượng chính xác cần hiệu chỉnh bơm tại chính điều kiện vận hành thực tế.
Cách kiểm tra lưu lượng thực tế Hanna BL15-2
Hanna đưa ra một quy trình thực tế để xác định mức cài đặt phù hợp.
Bước 1: Mồi bơm
Đảm bảo bơm đã được mồi đầy và toàn bộ kết nối đầu ra đã hoàn thiện tới điểm châm hóa chất.
Bước 2: Chuẩn bị bình chia độ
Đặt cụm van chân HI721005 vào bình chia độ có chứa 500 mL dung dịch cần định lượng.
Bước 3: Chạy bơm ở 100%
Chuyển bơm từ OFF sang 100% và chạy cho đến khi toàn bộ hệ thống được mồi đầy trở lại.
Sau đó tắt bơm và bổ sung dung dịch về đúng mức 500 mL.
Bước 4: Tiến hành đo
Bật bơm ở mức dự kiến và chạy trong một khoảng thời gian xác định, ví dụ 1 phút. Ghi nhận:
- Thời gian chạy.
- Số hành trình.
- Thể tích dung dịch đã bơm.
Hanna khuyến nghị thực hiện phép thử càng lâu càng tốt để tăng độ chính xác.
Bước 5: Hiệu chỉnh lại
Manual đưa ra ví dụ: nếu ở 100%, bơm đưa được 200 mL trong 1 phút thì:
200 mL × 60 = 12.000 mL/h = 12 L/h.
Nếu hệ thống cần 9 L/h, Hanna hướng dẫn đặt Flow Rate Control ở mức 7 (9/12), sau đó chạy thử lại để xác nhận kết quả.
Đây là cách hiệu chỉnh có giá trị hơn nhiều so với việc chỉ nhìn vào con số trên núm điều chỉnh.
Hướng dẫn lắp đặt bơm định lượng Hanna BL15-2

Hanna khuyến cáo đường hút càng ngắn thì bơm hoạt động càng hiệu quả. Chiều cao tự mồi tối đa được công bố là 1,5 m.
Lựa chọn kiểu lắp đặt
Manual đưa ra hai phương án điển hình.
Flooded Suction – hút ngập: được Hanna gợi ý khi cần lưu lượng ổn định ở tốc độ hành trình thấp hoặc khi làm việc với hóa chất có độ nhớt cao. Áp suất hút nhỏ cũng giúp hạn chế vấn đề tự mồi.
Suction Lift – hút nâng: phù hợp với phần lớn ứng dụng in-line ở lưu lượng và áp suất danh định. Chiều cao tự mồi tối đa là 1,5 m.
Không được đảo van hút và van xả
Đây là yêu cầu quan trọng.
Van hút và van xả trên đầu bơm không được đổi vị trí cho nhau vì cấu tạo bên trong khác nhau. Van xả có bộ phận dẫn hướng và sẽ không hoạt động đúng nếu lắp ở phía hút.
Nguồn điện

BL15-2 thuộc nhóm -2, sử dụng nguồn 220/240 VAC, 50/60 Hz theo bảng Specifications. Hanna cũng nêu dải điện áp vận hành cho các model -2 là 200–240 V và khuyến nghị lắp circuit breaker 1 A giữa bơm và nguồn điện.
Bơm phải được nối đất đúng cách.
Khởi động và vận hành Hanna BL15-2
Khi khởi động, Hanna yêu cầu xả hết không khí và khí/hơi hóa chất khỏi ống hút, các van và đầu bơm.
Sau khi toàn bộ khí được loại bỏ, dung dịch định lượng sẽ xuất hiện tại đường xả.
Khi vận hành dưới áp suất, manual lưu ý bơm phải được khởi động ở trạng thái không tải.
Sau đó mới điều chỉnh Flow Rate Control tới mức cần thiết và kiểm tra lưu lượng thực tế.
Áp suất ngược thấp có thể khiến bơm định lượng quá mức
Đây là lưu ý rất đáng quan tâm khi thiết kế hệ thống.
Hanna định nghĩa áp suất vận hành là tổng của áp suất ngược và các trở lực dòng chảy khác trong hệ thống. Bơm BlackStone được thiết kế để đạt lưu lượng định mức tại áp suất vận hành định mức. Vì vậy, Hanna khuyến nghị áp suất định mức của bơm được lựa chọn nên gần với áp suất vận hành thực tế.
Đặc biệt:
Áp suất ngược quá thấp có thể khiến bơm định lượng quá mức – overdose.
Để hạn chế hiện tượng này ở hệ thống có back pressure thấp, Hanna bố trí một lò xo trong cụm discharge/anti-siphon valve HI721004. Khi bơm vào hệ thống có áp suất ngược cao, lò xo này cần được tháo ra.
Đối với trường hợp nguồn hóa chất nằm cao hơn điểm xả, manual cũng yêu cầu chú ý lắp Injection Valve nhằm ngăn hiện tượng siphon.
Ứng dụng của Hanna BL15-2
Với mức lưu lượng 15,2 L/h tại 1 bar, BL15-2 phù hợp để xem xét cho các hệ thống định lượng lưu lượng nhỏ và áp suất không cao.
Có thể cân nhắc trong:
- Hệ thống xử lý nước và nước thải.
- Châm hóa chất điều chỉnh quá trình.
- Hệ thống cần bổ sung hóa chất với lưu lượng kiểm soát.
- Các dây chuyền công nghiệp có nhu cầu định lượng hóa chất.
Tuy nhiên, không nên lựa chọn chỉ dựa vào lưu lượng 15,2 L/h. Cần xác định đồng thời áp suất điểm châm, hóa chất, nhiệt độ, độ nhớt và chiều cao hút.
Manual Hanna có danh sách tương thích với nhiều hóa chất, nhưng danh sách được đánh giá ở 45°C và không có nghĩa mọi nồng độ, nhiệt độ hay điều kiện thực tế đều tương đương.
Các lỗi thường gặp khi vận hành Hanna BL15-2
Bơm chạy nhưng không mồi được
Hanna hướng dẫn kiểm tra bộ lọc phía van hút có bị tắc hoặc lỏng hay không, đồng thời kiểm tra khoảng cách thẳng đứng giữa bơm và cụm van chân HI721005. Khoảng cách này không được vượt quá 1,5 m.
Ngoài ra cần kiểm tra đầu bơm, van hút và van xả có bị tắc hay không.
Lưu lượng bị giảm
Kiểm tra:
- Đầu bơm.
- Van xả.
- Cụm van châm.
- Back pressure có tăng không.
- Độ nhớt hóa chất có thay đổi không.
- Van có được lắp đúng trong đầu bơm không.
Nếu độ nhớt thay đổi, Hanna hướng dẫn tăng mức Flow Rate Control và thực hiện lại phép thử lưu lượng.
Rò rỉ tại đầu nối
Kiểm tra ống đã được lắp hết vào đầu nối chưa, đầu nối đã chặt chưa, van đã chặt và O-ring có đúng vị trí không.
Rò rỉ quanh đầu bơm
Kiểm tra van, O-ring và độ chặt của vít đầu bơm.
Bảo trì bơm định lượng Hanna BL15-2
Hanna khuyến nghị bảo trì theo hướng phòng ngừa, bao gồm vệ sinh định kỳ và kiểm tra hư hỏng hoặc rò rỉ.
Cụm van hút, van xả và van châm cần được tháo và vệ sinh bằng chất lỏng trung tính phù hợp. Van hút và van xả phải để riêng vì không thể thay thế vị trí cho nhau. Đồng thời kiểm tra lò xo PVDF và tình trạng mài mòn của bi thủy tinh.
Đối với đầu bơm, Hanna yêu cầu vệ sinh định kỳ và ít nhất một lần mỗi năm.
Lịch bảo trì được manual quy định khá cụ thể:
Sau 50 giờ: siết vít đầu bơm với mô-men 2,5 Nm.
Sau 12 tháng: khuyến nghị thay cụm van hút/xả HI721102, HI721103 và O-ring; ống LDPE cũng nên được thay vì có thể xuống cấp theo thời gian.
Sau 24 tháng: với BL15, khuyến nghị thay thêm cụm HI721106, bên cạnh các bộ phận được chỉ định.
Tại sao cần lựa chọn Hanna BL15-2 theo điều kiện thực tế?
Khi khách hàng yêu cầu một bơm định lượng 15 L/h, chỉ thông tin lưu lượng là chưa đủ để kết luận Hanna BL15-2 phù hợp.
Tối thiểu cần xác định:
- Lưu lượng: cần bao nhiêu L/h?
- Áp suất: áp suất thực tế tại điểm châm?
- Hóa chất: tên và nồng độ?
- Nhiệt độ: bao nhiêu °C?
- Độ nhớt: hóa chất loãng hay nhớt?
- Chiều cao hút: bơm cao hơn mặt hóa chất bao nhiêu?
- Kiểu lắp đặt: hút ngập hay hút nâng?
- Điều kiện đường ống: có tạo thêm back pressure hay không?
Điểm này đặc biệt quan trọng với BL15-2 bởi thông số 15,2 L/h được công bố tại 1 bar.
VIMEX tư vấn bơm định lượng Hanna BL15-2
Khi lựa chọn bơm định lượng Hanna BL15-2, khách hàng nên cung cấp đầy đủ điều kiện vận hành thay vì chỉ gửi yêu cầu “bơm 15 lít/giờ”.
VIMEX có thể dựa trên lưu lượng – áp suất – hóa chất – nồng độ – nhiệt độ – độ nhớt – chiều cao hút và phương án lắp đặt để kiểm tra model phù hợp, đồng thời tư vấn cách lắp đặt, mồi bơm và hiệu chỉnh lưu lượng thực tế.
Điều này giúp hệ thống định lượng được lựa chọn theo đúng điều kiện làm việc thay vì chỉ dựa trên thông số lưu lượng danh nghĩa.
Kết luận
Bơm định lượng Hanna BL15-2 thuộc dòng Hanna BlackStone, có lưu lượng định mức 15,2 L/h tại 1 bar, nguồn 220/240 VAC – 50/60 Hz, công suất tiêu thụ tối đa của dòng theo manual 200 W, đầu bơm PVDF và màng PTFE. Bơm cho phép điều chỉnh lưu lượng liên tục từ 0–100%.
Điểm cần đặc biệt lưu ý là lưu lượng thực tế phụ thuộc vào áp suất, trở lực đường ống, đầu châm, độ nhớt và chiều cao hút. Vì vậy, sau khi lắp đặt Hanna BL15-2 nên tiến hành đo và hiệu chỉnh lưu lượng tại điều kiện vận hành thực tế.
Nếu cần lựa chọn bơm định lượng Hanna BL15-2, hãy cung cấp cho VIMEX lưu lượng, áp suất điểm châm, tên hóa chất, nồng độ, nhiệt độ và điều kiện lắp đặt để kiểm tra cấu hình phù hợp.
VIMEX – Niềm tin của đối tác.


