Trong các ngành công nghiệp như xử lý nước thải, hóa chất, dược phẩm hay thực phẩm, bơm định lượng đóng vai trò quan trọng trong việc châm hóa chất với độ chính xác cao. Tuy nhiên, để bơm định lượng hoạt động hiệu quả, người vận hành cần nắm vững nguyên tắc điều chỉnh bơm định lượng. Việc điều chỉnh đúng cách không chỉ giúp đảm bảo lưu lượng hóa chất theo yêu cầu, mà còn tối ưu hóa tuổi thọ thiết bị và giảm chi phí vận hành.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu: nguyên lý điều chỉnh bơm định lượng, các phương pháp phổ biến, ứng dụng thực tế và những lưu ý quan trọng khi sử dụng.
Nguyên lý điều chỉnh lưu lượng của bơm định lượng
Lưu lượng chất lỏng mà bơm định lượng bơm ra phụ thuộc vào 3 yếu tố chính:
- Chiều dài hành trình (L)
- Tần số hành trình (F)
- Diện tích hiệu dụng của màng (A)
Công thức tính lưu lượng:
👉 V = A × F × L
Trong đó:
- V: lưu lượng thể tích chất lỏng
- A: diện tích màng bơm
- F: số lần hành trình trong một đơn vị thời gian
- L: chiều dài hành trình
Thông thường, chiều dài hành trình được coi là biến điều chỉnh thô, còn tần số hành trình là biến điều chỉnh tinh. Người vận hành có thể cài đặt chiều dài hành trình ở một giá trị cố định, sau đó tinh chỉnh lưu lượng bằng cách thay đổi tần số để đạt độ chính xác cao hơn.
Núm điều chỉnh bơm định lượng KM
Các phương pháp điều chỉnh bơm định lượng
1. Điều chỉnh bằng tín hiệu analog hoặc đóng ngắt
Trong công nghiệp, tín hiệu dòng điện 0/4–20mA được sử dụng rộng rãi để kết nối giữa cảm biến, bộ điều khiển và bơm định lượng.
- Với bơm có chức năng điều khiển bên ngoài, tín hiệu này có thể dùng để thay đổi tần số hành trình hoặc chiều dài hành trình.
- Servo định vị thường được sử dụng để điều chỉnh chiều dài hành trình. Servo sẽ tự động nhận tín hiệu từ bộ điều khiển để thay đổi hành trình từ 0–100%.
- Đối với tần số hành trình, có hai phương thức:
- Biến tần điều khiển động cơ: biến tần nhận tín hiệu 0/4–20mA để điều chỉnh tốc độ motor.
- Tiếp điểm relay: áp dụng cho bơm điện từ và một số bơm motor nhỏ, tín hiệu đóng/ngắt sẽ thay đổi tần số hành trình.
2. Điều khiển cơ bản (Base Control Mode)
Trong một số ứng dụng đặc biệt như điều chỉnh pH, bơm định lượng hoạt động như một cơ cấu chấp hành.
- Khi pH vượt ngưỡng, bơm sẽ châm axit hoặc kiềm để cân bằng.
- Để tối giản hệ thống, nhiều loại bơm hiện đại đã tích hợp sẵn bộ vi xử lý. Chỉ cần kết nối với một cảm biến pH bên ngoài là đủ để tạo thành hệ thống điều khiển khép kín.
Ngoài pH, chế độ này cũng có thể áp dụng cho các thông số khác như:
- ORP (thế oxy hóa khử)
- Nồng độ clo dư trong nước
3. Điều khiển theo chương trình (Program Control)
Nhờ tích hợp vi xử lý, các dòng bơm định lượng đời mới có thể:
- Châm định lượng theo mẻ
- Điều khiển theo chuỗi thời gian (giờ, ngày, tuần, ngày lễ)
- Điều khiển theo sự kiện (ví dụ: khi cảm biến phát hiện tín hiệu đầu vào)
- Chế độ hỗn hợp thời gian – sự kiện (có thể lập trình đến 81 sự kiện khác nhau)
Ví dụ:
Trong hệ thống xử lý nước tháp giải nhiệt, bơm định lượng sẽ châm hóa chất theo tỷ lệ lưu lượng nước bổ sung. Ngoài ra, mỗi tuần cần một liều lượng lớn hơn (ví dụ vào thứ Sáu lúc 12h–13h), bơm sẽ tạm dừng chế độ tỷ lệ và thực hiện châm một lần duy nhất với liều cao.
Ứng dụng thực tế của điều chỉnh bơm định lượng
- Xử lý nước cấp và nước thải: châm clo, NaOH, PAC, HCl…
- Ngành hóa chất: định lượng dung môi, axit, kiềm
- Ngành thực phẩm & đồ uống: châm hương liệu, chất bảo quản
- Ngành dược phẩm: định lượng chính xác dung dịch pha chế
- Hệ thống làm mát công nghiệp: châm chất diệt rong, diệt tảo trong tháp giải nhiệt
Lý do nên chọn bơm định lượng từ Vimex
- Đa dạng sản phẩm: đáp ứng hầu hết các nhu cầu từ nhỏ đến công nghiệp lớn
- Chính hãng – bảo hành 12 tháng
- Đội ngũ kỹ sư tư vấn giàu kinh nghiệm
- Giải pháp toàn diện từ cung cấp thiết bị đến lắp đặt, bảo trì
Điều chỉnh bơm định lượng là yếu tố quyết định để hệ thống châm hóa chất hoạt động hiệu quả, an toàn và tiết kiệm chi phí. Tùy từng ứng dụng, bạn có thể chọn điều chỉnh bằng thủ công, tín hiệu analog, điều khiển cơ bản hoặc điều khiển theo chương trình.
👉 Nếu bạn đang tìm giải pháp tối ưu cho hệ thống châm hóa chất của mình, hãy liên hệ ngay với Vimex – đơn vị số 1 về bơm định lượng công nghiệp tại Việt Nam.
📞 Hotline: 0986 267 452 Em Hiếu – Bơm công nghiệp VIMEX