Nên chọn bơm định lượng màng hay bơm nhu động cho xử lý nước

Khi xử lý nước hoặc nước thải, hai loại bơm định lượng/châm hóa chất thường được cân nhắc là bơm định lượng màng (dosing diaphragm pump) và bơm nhu động (peristaltic pump).

Yêu cầu quan trọng nhất bắt đầu từ việc cấp hóa chất. Dù lựa chọn loại bơm nào, thiết bị đó cũng phải có khả năng định lượng và châm chính xác lượng hóa chất cần thiết để đáp ứng – nhưng không vượt quá – nhu cầu hóa chất của từng ứng dụng cụ thể.

Câu hỏi lớn nhất đặt ra là: nên chọn loại bơm nào?
Bài viết này sẽ phân tích lợi ích và thách thức của hai dòng bơm: bơm định lượng màng và bơm nhu động.

• Loại nào phù hợp nhất với yêu cầu của ứng dụng?
• Loại nào hiệu quả chi phí và độ tin cậy cao hơn?
• Loại nào cần ít bảo trì định kỳ hơn?

So sánh nguyên lý hoạt động của bơm định lượng màng và bơm nhu động

Cả hai đều là bơm dịch chuyển tích cực (positive displacement pumps), nhưng cách hoạt động khác nhau.

🔹 Bơm định lượng màng (Dosing diaphragm Pump)

Bơm định lượng màng hoạt động theo chu kỳ bơm gồm pha hút và pha đẩy. Việc bơm gián đoạn này – đặc biệt trong pha hút – có thể gây ra tích tụ khí trong đầu bơm. Sự tích tụ khí này có thể dẫn đến hiện tượng khóa hơi (vapor lock), tức là mất mồi.

Bơm định lượng màng sử dụng van một chiều ở cả đầu hút và đầu đẩy. Nếu một trong hai bộ van bị bám bẩn hoặc kẹt, bơm sẽ không định lượng chính xác, thậm chí ngừng bơm hoàn toàn, gây mất mồi.

Ngoài ra, bơm định lượng màng có thể tạo ra lực cắt lớn lên chất lỏng, đặc biệt với các bơm có tốc độ hành trình cao. Các chất lỏng chứa hạt rắn hoặc dễ sinh khí có thể làm bẩn đầu bơm và van.
Để hạn chế các vấn đề này, bảo trì định kỳ là yêu cầu bắt buộc.

👉 Vì vậy, dù ban đầu bơm định lượng màng có vẻ là lựa chọn tiết kiệm chi phí, nhưng trong quá trình vận hành, nó vẫn tồn tại nhiều thách thức.

🔹 Bơm nhu động (Peristaltic Pump)

Với bơm nhu động, chất lỏng được bơm qua một ống mềm đàn hồi. Cụm con lăn được gắn trên rotor, quay nhờ động cơ. Khi rotor quay, các con lăn ép ống để đẩy chất lỏng đi. Khi ống không bị ép, chất lỏng sẽ được hút vào ống.

Chuyển động ép – nhả nhẹ nhàng của ống cùng với thiết kế không sử dụng van giúp bơm nhu động tạo ra dòng châm hóa chất gần như liên tục.

🔧 Nhược điểm chính của bơm nhu động là sự mài mòn ống bơm do hoạt động liên tục. Vì vậy, ống bơm cần được thay thế định kỳ trong suốt vòng đời của máy.

Ưu điểm nổi bật của bơm nhu động

• Rất phù hợp với chất lỏng chứa hạt rắn, đặc biệt trong các hệ thống áp suất thấp, do không có van để bị tắc nghẽn.
• Lực bơm nhẹ, không làm hỏng hoặc biến tính các chất lỏng nhạy cảm.
• Đặc biệt hiệu quả với các hóa chất sinh khí, ví dụ như Natri Hypochlorite (NaOCl).
  • Trong khi đó, bơm màng thường mất mồi và ngừng hoạt động khi khí tích tụ trong đầu bơm.
  • Với bơm nhu động, khí sẽ được “đẩy đi” cùng dòng chất lỏng qua ống, không gây mất mồi.

Việc lựa chọn đúng loại bơm cho từng ứng dụng cụ thể là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả, độ ổn định và chi phí vận hành.

👉 Người dùng nên làm việc với nhà sản xuất cung cấp cả bơm màng và bơm nhu động, từ đó có thể đưa ra quyết định khách quan, không thiên vị, và chọn được giải pháp bơm tối ưu nhất cho hệ thống của mình.

Bài viết được thực hiện bởi Nguyễn Hiếu – 0986 267 452