Hướng Dẫn Vận Hành Máy Bơm Calpeda A, AS

Bơm Calpeda A, AS là dòng bơm ly tâm tự mồi sử dụng cánh bơm hở, phù hợp với nước sạch hoặc nước hơi bẩn. Tuy nhiên, “tự mồi” không có nghĩa là có thể bật máy khi thân bơm hoàn toàn không có nước. Để vận hành máy bơm Calpeda đúng kỹ thuật, người sử dụng cần đặc biệt chú ý đến quá trình mồi nước – xả khí – kiểm tra điều kiện tự mồi – kiểm tra chiều quay trước khi đưa bơm vào làm việc.

Theo tài liệu của Calpeda, một trong những cảnh báo quan trọng nhất là: tuyệt đối không cho máy bơm chạy khô, kể cả chỉ chạy thử.

Hiểu đúng về khả năng tự mồi của bơm Calpeda A, AS

Calpeda A, AS là dòng bơm ly tâm tự mồi cánh hở. Bên trong cửa hút có thiết bị chống dòng chảy ngược, giúp hạn chế hiện tượng siphon ngược khi bơm dừng và hỗ trợ bơm tự mồi lại trong lần khởi động tiếp theo.

Bơm có thể tự mồi lại ngay cả khi thân bơm chỉ còn một phần chất lỏng và đường ống hút hoàn toàn không có nước.

Theo tài liệu Calpeda, dòng A, AS có khả năng tự mồi với chiều cao hút lên tới 7 m, riêng model A 40-110 là 6 m, khi đáp ứng đúng các điều kiện do nhà sản xuất quy định.

Lưu ý kỹ thuật: Khả năng “tự mồi” không đồng nghĩa với khả năng “chạy khô”. Trước khi khởi động, thân bơm vẫn phải được điền chất lỏng theo đúng hướng dẫn của Calpeda.

1. Bước 1 – Kiểm tra máy bơm trước khi vận hành

Trước khi khởi động, người vận hành cần kiểm tra tình trạng tổng thể của máy bơm và hệ thống.

Calpeda quy định không được đưa thiết bị vào vận hành nếu phát hiện các bộ phận bị hư hỏng.

Một số vị trí cần đặc biệt chú ý:

• Kiểm tra tình trạng máy bơm.
• Kiểm tra đường ống hút và đường ống đẩy.
• Kiểm tra các mối nối trên đường hút.
• Đảm bảo đường hút kín, không để không khí lọt vào.
• Kiểm tra trục bơm có thể quay bằng tay.
• Với động cơ 3 pha, cần kiểm tra chiều quay sau khi khởi động.

Độ kín của đường hút đặc biệt quan trọng đối với bơm tự mồi. Trong điều kiện tự mồi, Calpeda yêu cầu đường ống hút và các mối nối phải kín khí.

2. Bước 2 – Mồi đầy chất lỏng vào thân bơm

Đây là bước rất quan trọng khi vận hành máy bơm Calpeda A, AS.

Calpeda đưa ra cảnh báo rõ ràng:

TUYỆT ĐỐI KHÔNG CHẠY KHÔ MÁY BƠM, KỂ CẢ CHỈ ĐỂ CHẠY THỬ.

Chỉ được khởi động sau khi thân bơm đã được điền chất lỏng theo hướng dẫn.

Trường hợp 1: Máy bơm đặt cao hơn mực chất lỏng

Khi máy bơm đặt phía trên mực nước cần hút hoặc khi cột áp hút dương không đủ, cụ thể thấp hơn 1 m, để mở van chống dòng chảy ngược, Calpeda hướng dẫn điền chất lỏng vào thân bơm thông qua lỗ mồi.

Không nên bỏ qua bước này với suy nghĩ rằng đây là bơm tự mồi nên có thể bật máy trực tiếp.

Trường hợp 2: Mực chất lỏng phía hút cao hơn máy bơm

Khi nguồn nước phía hút nằm cao hơn máy bơm, Calpeda hướng dẫn:

Mở từ từ và hoàn toàn van trên đường hút, đồng thời giữ van đường đẩy mở để không khí thoát ra ngoài.

Đây chính là một trong những nội dung quan trọng liên quan đến xả khí trước khi vận hành bơm Calpeda.

3. Bước 3 – Xả khí trước khi khởi động máy bơm Calpeda

Xả khí là nội dung cần đặc biệt chú ý trong quá trình điền đầy và chuẩn bị khởi động.

Khi chất lỏng đi vào thân bơm, cần tạo điều kiện để không khí có đường thoát ra ngoài thay vì bị giữ lại trong hệ thống.

4.1. Xả khí khi nguồn nước cao hơn máy bơm

Trong trường hợp bơm được lắp dưới mực chất lỏng, tài liệu Calpeda hướng dẫn mở từ từ van hút và mở hoàn toàn van này, đồng thời giữ van đường đẩy mở để không khí thoát ra.

Có thể trình bày thao tác thành các bước:

Bước 1: Đảm bảo máy bơm chưa hoạt động

Kiểm tra tình trạng bơm trước khi tiến hành điền chất lỏng.

Bước 2: Giữ van đường đẩy mở

Theo hướng dẫn của Calpeda, trong quá trình điền đầy ở trường hợp này, van đường đẩy được giữ mở để không khí có thể thoát ra.

Bước 3: Mở từ từ van hút

Không mở đột ngột. Mở từ từ và sau đó mở hoàn toàn van trên đường hút để chất lỏng đi vào máy bơm.

Bước 4: Điền chất lỏng và tạo đường thoát khí

Khi chất lỏng đi vào thân bơm, không khí bên trong có đường thoát ra phía đường đẩy.

Bước 5: Hoàn thành việc điền đầy trước khi khởi động

Sau khi hoàn tất quá trình điền chất lỏng, tiếp tục kiểm tra trục và các điều kiện cần thiết trước khi chạy máy.

🔧 Điểm cần nhớ: Trong trường hợp nguồn chất lỏng cao hơn máy bơm, tài liệu Calpeda hướng dẫn giữ van đẩy mở trong khi mở từ từ van hút để không khí thoát ra.

5. Xả khí riêng đối với Calpeda A 40 và A 80

Đây là một chi tiết kỹ thuật đáng chú ý trong tài liệu.

Calpeda cho biết dòng A 40 và A 80 được trang bị nút xả khí – Air Release Plug (14.04).

Để điền đầy hoàn toàn thân bơm, nhà sản xuất hướng dẫn:

Bước 1: Tháo nút xả khí

Tháo Air Release Plug trước khi hoàn tất quá trình điền nước vào thân bơm.

Bước 2: Tiến hành điền chất lỏng

Tiếp tục đưa nước vào thân bơm.

Bước 3: Quan sát lỗ xả khí

Tiếp tục điền cho đến khi nước chảy ra tại lỗ xả khí.

Đây là điểm rất hữu ích đối với người vận hành vì tài liệu Calpeda sử dụng việc nước chảy ra từ lỗ này trong quy trình điền đầy hoàn toàn thân bơm.

Bước 4: Đóng nút xả khí

Sau khi nước chảy ra, đóng cẩn thận và chắc chắn Air Release Plug.

Bước 5: Chuẩn bị khởi động

Chỉ sau khi hoàn thành việc điền đầy và đóng lại nút xả khí mới tiếp tục các bước kiểm tra trước khi chạy máy.

⚠️ Lưu ý: Không nên viết hoặc hiểu rằng tất cả bơm Calpeda A, AS đều có nút xả khí riêng. Trong tài liệu này, Calpeda xác nhận cụ thể A 40 và A 80 được trang bị Air Release Plug.

Phân biệt xả khí và tự mồi

Hai khái niệm này có liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau.

Xả khí khi điền đầy bơm

Trong trường hợp nguồn nước cao hơn bơm, Calpeda hướng dẫn giữ van đường đẩy mở trong khi từ từ mở van hút để không khí thoát ra trong quá trình điền đầy.

Riêng A 40 và A 80 có nút xả khí hỗ trợ quá trình điền đầy hoàn toàn thân bơm.

Tự mồi

Calpeda mô tả khả năng tự mồi là khả năng loại không khí trong đường ống hút khi khởi động với bơm đặt cao hơn mực nước, đặc biệt khi đường hút không thể được điền nước thủ công.

Vì vậy:

Xả khí khi điền đầy ≠ toàn bộ quá trình tự mồi.

Đây là điểm người vận hành cần hiểu đúng để tránh cho rằng chỉ cần bật bơm là máy sẽ tự xử lý mọi lượng không khí trong hệ thống.

4 Bước 4 – Kiểm tra điều kiện để Calpeda A, AS tự mồi

Khả năng tự mồi chỉ đạt được khi hệ thống đáp ứng các điều kiện Calpeda quy định.

Lượng nước cần có trong thân bơm

Trước khi khởi động, thân bơm phải được điền nước đến cao độ cửa hút.

Model	Lượng nước điền thân bơm
A 40-110	2 lít
A 50-125	3 lít
A 65-150	5,5 lít
A 80-170	8 lít

Ngoài ra, Calpeda đưa ra các điều kiện:

• Phía trên cửa đẩy cần có đoạn ống đứng tối thiểu 0,5 m.
• Van hút và van đẩy phải mở hoàn toàn.
• Đường hút và các mối nối phải kín khí.
• Đường hút phải được ngập phù hợp trong nguồn nước cần bơm.
• Phớt cơ khí phải kín, không bị hư hỏng.

Trong các điều kiện trên, độ kín của đường hút là yếu tố cần đặc biệt kiểm tra khi bơm gặp hiện tượng khó tự mồi hoặc không lên nước.

5. Bước 5 – Kiểm tra trục và chiều quay máy bơm

Trước khi khởi động, Calpeda yêu cầu kiểm tra trục có thể quay bằng tay. Có thể sử dụng rãnh dành cho tua vít ở đầu trục phía quạt để thực hiện kiểm tra.

Đối với động cơ ba pha, sau khi khởi động phải kiểm tra chiều quay.

Theo tài liệu, chiều quay đúng là:

Theo chiều kim đồng hồ khi nhìn động cơ từ phía quạt.

Nếu phát hiện quay ngược:

1. Ngắt nguồn điện.
2. Đảo vị trí kết nối của hai pha.
3. Kiểm tra lại chiều quay.

⚠️ Các thao tác điện phải được thực hiện trong điều kiện an toàn và bởi người có chuyên môn phù hợp.

6. Bước 6 – Khởi động và theo dõi quá trình tự mồi

Sau khi đã:

Mồi đầy thân bơm → tạo điều kiện xả khí → kiểm tra đường hút → kiểm tra trục → kiểm tra các điều kiện tự mồi, có thể tiến hành khởi động máy.

Trong quá trình tự mồi, bơm thực hiện việc loại không khí khỏi đường hút để đưa chất lỏng lên bơm.

Nếu máy chạy nhưng không lên nước, phần xử lý sự cố của Calpeda chỉ ra một số nguyên nhân cần kiểm tra như:

• Không khí lọt vào qua các kết nối đường hút.
• Không khí lọt qua nút xả hoặc nút điền nước.
• Gioăng trên đường hút không kín.
• Van chân bị tắc.
• Đường hút không ngập hoàn toàn trong chất lỏng.
• Bộ lọc đường hút bị tắc.

Nếu lưu lượng không đạt yêu cầu, tài liệu còn đề cập đến các nguyên nhân như đường ống quá nhỏ, chiều quay sai, chiều cao hút quá lớn hoặc đường hút quá dài.

7. Bước 7 – Điều chỉnh khi máy bơm hoạt động

Sau khi bơm đã tự mồi và cấp nước ổn định, cần tiếp tục theo dõi tiếng ồn và tình trạng vận hành.

Calpeda lưu ý rằng khi van đường đẩy mở hoàn toàn hoặc áp suất đầu ra thấp hơn áp suất tối thiểu ghi trên nhãn máy, bơm có thể phát ra tiếng ồn.

Trong trường hợp này, nhà sản xuất hướng dẫn điều chỉnh van trên đường đẩy để giảm tiếng ồn.

Không nên tự đặt một tỷ lệ đóng van cố định vì tài liệu không đưa ra tỷ lệ cụ thể.

8. Những sai lầm cần tránh khi vận hành bơm Calpeda A, AS

• Cho bơm chạy khô để kiểm tra động cơ.
• Bật máy khi chưa điền chất lỏng vào thân bơm.
• Hiểu sai rằng bơm tự mồi thì không cần mồi nước ban đầu.
• Không tạo điều kiện để không khí thoát ra khi điền đầy bơm.
• Để đường hút hoặc các mối nối bị lọt khí.
• Không kiểm tra trục trước khi khởi động.
• Động cơ ba pha quay ngược nhưng vẫn tiếp tục vận hành.
• Cho rằng tất cả các model Calpeda A, AS đều có Air Release Plug.
• Tiếp tục vận hành khi phát hiện máy bơm có dấu hiệu bất thường.

9. Quy trình vận hành máy bơm Calpeda A, AS tóm tắt

Bước	Công việc	Điểm cần chú ý
1	Kiểm tra máy bơm	Không vận hành khi có hư hỏng
2	Mồi chất lỏng	Tuyệt đối không chạy khô
3	Xả khí	Tạo điều kiện để khí thoát ra
4	Kiểm tra điều kiện tự mồi	Đặc biệt kiểm tra độ kín đường hút
5	Kiểm tra trục	Trục phải quay được
6	Kiểm tra chiều quay	Đặc biệt với động cơ 3 pha
7	Khởi động	Theo dõi khả năng tự mồi và lên nước
8	Điều chỉnh vận hành	Theo dõi tiếng ồn và trạng thái bơm

10. Kết luận

Vận hành máy bơm Calpeda đúng kỹ thuật không đơn giản là bật nguồn và chờ máy tự mồi. Người vận hành cần đặc biệt chú ý đến ba công việc trước khi khởi động:

MỒI ĐẦY THÂN BƠM → XẢ KHÍ → KIỂM TRA TRƯỚC KHI CHẠY

Đặc biệt, tuyệt đối không vận hành bơm khô, kể cả chỉ chạy thử. Đường hút phải kín khí và các điều kiện tự mồi phải được đáp ứng đúng theo hướng dẫn của Calpeda.

Riêng đối với Calpeda A 40 và A 80, cần lưu ý Air Release Plug: tháo nút trong quá trình điền đầy, tiếp tục điền cho tới khi nước chảy ra tại lỗ xả và đóng nút cẩn thận trước khi khởi động.

Nếu doanh nghiệp đang cần lựa chọn, lắp đặt hoặc vận hành máy bơm Calpeda cho hệ thống công nghiệp, VIMEX có thể hỗ trợ kiểm tra thông số và tư vấn phương án máy bơm phù hợp với điều kiện vận hành thực tế.