Hướng dẫn vận hành bơm tự mồi MEIBAO MK

Máy bơm tự mồi được sử dụng rộng rãi trong hệ thống cấp nước, tuần hoàn, xử lý nước và nhiều dây chuyền công nghiệp. Tuy nhiên, khả năng tự mồi không có nghĩa là máy bơm có thể vận hành tùy ý. Vận hành bơm tự mồi đúng kỹ thuật có ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ bơm, độ ổn định của lưu lượng, phớt làm kín và toàn bộ hệ thống.

Đặc biệt, những vấn đề như không mồi nước ban đầu, sai chiều quay, đóng van đầu ra quá lâu hoặc lắp đặt đường hút không phù hợp đều có thể khiến máy bơm hoạt động kém hiệu quả và nhanh hư hỏng.

Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từ khâu lắp đặt, khởi động đến vận hành và dừng máy.

1. Kiểm tra máy bơm trước khi vận hành

Trước khi đưa bơm tự mồi vào hoạt động, kỹ thuật viên không nên chỉ cấp điện và cho máy chạy ngay. Một số kiểm tra cơ bản có thể giúp phòng tránh nhiều sự cố trong quá trình vận hành.

Kiểm tra đường ống và hệ thống

Trước khi cho chất lỏng đi qua máy bơm cần:

• Làm sạch bồn, bể và đường ống.
• Loại bỏ cặn bẩn, dị vật có khả năng đi vào buồng bơm.
• Kiểm tra và siết chặt các bu lông mặt bích.
• Kiểm tra các khớp nối trên đường hút.
• Đảm bảo đường hút kín, hạn chế không khí lọt vào.

Đối với bơm tự mồi, độ kín của đường ống hút đặc biệt quan trọng. Nếu không khí liên tục lọt vào đường hút, khả năng tạo chân không và hút chất lỏng của bơm có thể bị ảnh hưởng.

Kiểm tra trục bơm và động cơ

Có thể kiểm tra khả năng quay của động cơ theo hướng dẫn của nhà sản xuất trước khi khởi động.

Mục đích là xác định trục và cụm quay không bị kẹt sau quá trình vận chuyển hoặc thời gian dài không sử dụng.

2. Bơm tự mồi có cần mồi nước lần đầu không?

Đây là điểm người sử dụng rất dễ hiểu nhầm.

Có. Bơm tự mồi vẫn cần được mồi chất lỏng trước lần vận hành đầu tiên, trừ khi nhà sản xuất của model cụ thể có hướng dẫn khác.

Khái niệm “tự mồi” chủ yếu nói đến khả năng bơm có thể xử lý lượng khí trong đường hút và thiết lập lại quá trình hút sau khi buồng bơm đã được mồi theo thiết kế.

Vì vậy, trước khi khởi động lần đầu cần châm đầy nước/chất lỏng mồi vào buồng bơm theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Nếu buồng bơm hoàn toàn khô mà vẫn cho máy chạy, các bộ phận làm kín và những chi tiết cần chất lỏng để làm mát có thể bị ảnh hưởng.

3. Kiểm tra chiều quay của động cơ

Sau khi khởi động thử, cần kiểm tra chiều quay của động cơ theo mũi tên được đánh dấu trên máy bơm.

Nếu động cơ quay sai chiều:

Không đảo chiều ngay khi động cơ vẫn đang quay.

Cần chờ động cơ dừng hoàn toàn, ngắt nguồn điện và thực hiện đấu nối lại theo đúng yêu cầu kỹ thuật.

Đối với động cơ ba pha, sai thứ tự pha là một nguyên nhân phổ biến khiến động cơ quay ngược chiều thiết kế.

Bơm quay ngược có thể làm giảm đáng kể lưu lượng và cột áp, đồng thời khiến hệ thống hoạt động không đúng điểm thiết kế.

4. Tại sao khi khởi động cần chú ý van đầu ra?

Theo hướng dẫn kỹ thuật trong tài liệu, khi máy bơm bắt đầu vận hành bình thường cần mở từ từ van đầu ra và điều chỉnh cho đến khi hệ thống đạt áp suất làm việc yêu cầu.

Không nên để máy bơm hoạt động trong thời gian dài với van đầu ra đóng hoàn toàn.

Điều gì xảy ra khi đóng hoàn toàn van đầu ra?

Đây là vấn đề quan trọng đối với bơm ly tâm nói chung.

Khi van đầu ra đóng hoàn toàn:

Lưu lượng qua hệ thống tiến về gần 0 → bơm vẫn quay → năng lượng tiếp tục được truyền vào chất lỏng → nhiệt độ trong buồng bơm có thể tăng.

Nếu tình trạng này kéo dài, nhiệt tích tụ có thể ảnh hưởng đến:

• Phớt làm kín.
• Gioăng và các chi tiết đàn hồi.
• Chất lỏng bên trong buồng bơm.
• Các bộ phận của cụm bơm.
• Tuổi thọ tổng thể của thiết bị.

Đặc biệt, tài liệu hướng dẫn của máy bơm trong hình đưa ra yêu cầu:

Khi van đầu ra đóng, thời gian vận hành trong trạng thái này phải được kiểm soát trong vòng 1 phút.

Điều này không nên hiểu là mọi loại bơm tự mồi đều được phép chạy đóng van trong 1 phút. Giới hạn vận hành phải tuân thủ đúng tài liệu của từng hãng và từng model.

5. Đóng một phần van đầu ra có được không?

Đây lại là trường hợp khác với đóng hoàn toàn van.

Với nhiều hệ thống bơm ly tâm, van đầu đẩy có thể được sử dụng để điều tiết điểm làm việc trong phạm vi cho phép của đường đặc tính bơm.

Khi đóng bớt van:

Trở lực hệ thống tăng → lưu lượng giảm → điểm làm việc của bơm dịch chuyển trên đường đặc tính.

Tuy nhiên, không nên hiểu đơn giản rằng “đóng 1/4 van” tương đương với “giảm 25% lưu lượng”.

Mức giảm lưu lượng thực tế phụ thuộc vào:

• Đường đặc tính Q-H của máy bơm.
• Đặc tính hệ thống.
• Loại van.
• Độ mở thực tế của van.
• Đường kính và chiều dài đường ống.
• Cột áp tĩnh của hệ thống.

Vì vậy, phương pháp chính xác hơn là theo dõi đồng hồ áp suất và đồng hồ lưu lượng, sau đó đối chiếu với đường đặc tính của máy bơm.

6. Theo dõi điểm làm việc khi bơm vận hành liên tục

Khi máy bơm hoạt động liên tục, tài liệu khuyến cáo sử dụng thiết bị đo lưu lượng để xác định máy bơm có đang vận hành tại điểm làm việc phù hợp hay không.

Đây là một lưu ý rất quan trọng đối với hệ thống công nghiệp.

Không nên lựa chọn và đánh giá máy bơm chỉ dựa vào công suất động cơ.

Ví dụ, cùng một động cơ 2,2 kW nhưng hai model bơm khác nhau có thể có:

• Lưu lượng khác nhau.
• Cột áp khác nhau.
• Hiệu suất khác nhau.
• Đường đặc tính khác nhau.
• Điểm hiệu suất tốt nhất (BEP) khác nhau.

Do đó, khi lựa chọn máy bơm cần xác định ít nhất lưu lượng Q và cột áp H yêu cầu của hệ thống, sau đó lựa chọn model dựa trên đường đặc tính của nhà sản xuất.

7. Hai phương án lắp đặt bơm tự mồi phổ biến

Trường hợp 1: Mực chất lỏng thấp hơn đầu hút bơm

Đây chính là trường hợp thể hiện rõ nhất ưu điểm của bơm tự mồi.

Máy bơm được đặt phía trên bể chứa và phải hút chất lỏng từ vị trí thấp hơn.

Hệ thống có thể bao gồm:

Bể chứa → van đáy → đường ống hút → van → máy bơm tự mồi → van đầu đẩy → hệ thống sử dụng.

Van đáy giúp duy trì chất lỏng trong đường hút tùy theo cấu hình hệ thống và yêu cầu của nhà sản xuất.

Khi thiết kế đường hút cần đặc biệt chú ý đến độ kín, đường kính ống, chiều cao hút và tổn thất đường ống.

Trường hợp 2: Mực chất lỏng cao hơn đầu hút bơm

Trong trường hợp này, bơm được đặt thấp hơn mực chất lỏng trong bể.

Chất lỏng có khả năng tự chảy về phía đầu hút nhờ chênh lệch độ cao.

Đây thường là điều kiện hút thuận lợi hơn so với việc đặt bơm cao hơn mực chất lỏng.

Đường hút vẫn cần được thiết kế hợp lý và có thể bố trí bộ lọc để hạn chế dị vật đi vào máy bơm.

8. Lưu ý khi dừng máy

Trong điều kiện nhiệt độ môi trường thấp, chất lỏng còn lại trong thân bơm có nguy cơ đóng băng.

Sự giãn nở khi đóng băng có thể gây hư hỏng các chi tiết của bơm.

Vì vậy, đối với hệ thống có nguy cơ đóng băng, sau khi dừng máy cần:

• Xả chất lỏng còn lại theo hướng dẫn.
• Kiểm tra đường ống.
• Có biện pháp giữ nhiệt nếu không thể xả hết chất lỏng.
• Tuân thủ hướng dẫn về nhiệt độ môi trường của nhà sản xuất.

9. Những sai lầm thường gặp khi sử dụng bơm tự mồi

• Không châm nước mồi khi sử dụng lần đầu:dễ khiến bơm không thiết lập được quá trình hút đúng cách và có thể ảnh hưởng đến bộ phận làm kín.
• Đường hút bị hở:không khí lọt vào làm giảm khả năng tạo chân không và kéo dài thời gian mồi.
• Đóng hoàn toàn van đầu ra quá lâu:lưu lượng gần bằng 0 trong khi bơm vẫn hoạt động, làm nhiệt độ chất lỏng trong buồng bơm tăng.
• Lắp đường hút quá nhỏ:làm tăng vận tốc và tổn thất áp suất trên đường hút, có thể khiến điều kiện hút của bơm xấu đi.
• Không kiểm tra chiều quay:đặc biệt phổ biến với động cơ ba pha.
• Chọn bơm chỉ dựa vào công suất kW:công suất động cơ không thể thay thế cho việc tính toán lưu lượng, cột áp và điểm làm việc.

10. Muốn bơm tự mồi bền, hãy quan tâm đến cả hệ thống

Một chiếc máy bơm tốt vẫn có thể nhanh hỏng nếu hệ thống đường ống được thiết kế hoặc vận hành không phù hợp.

Khi lựa chọn bơm tự mồi, kỹ thuật viên và bộ phận mua hàng nên cung cấp đầy đủ:

• Chất lỏng cần bơm.
• Lưu lượng yêu cầu (m³/h).
• Cột áp yêu cầu (m).
• Chiều cao hút thực tế.
• Chiều dài và đường kính đường ống hút/đẩy.
• Nhiệt độ chất lỏng.
• Tỷ trọng và độ nhớt nếu chất lỏng khác nước.
• Tạp chất hoặc kích thước hạt rắn nếu có.
• Vật liệu đường ống và máy bơm.
• Thời gian vận hành liên tục.

Từ các thông số này mới có thể kiểm tra đường đặc tính và lựa chọn model phù hợp.

VIMEX – Tư vấn lựa chọn và vận hành bơm tự mồi

Vận hành bơm tự mồi đúng kỹ thuật không chỉ giúp hạn chế sự cố mà còn góp phần duy trì lưu lượng, cột áp và tuổi thọ thiết bị.

Đặc biệt, hãy nhớ 4 nguyên tắc quan trọng: mồi chất lỏng đúng cách – kiểm tra chiều quay – đảm bảo đường hút kín – không đóng van đầu ra quá thời gian nhà sản xuất cho phép.

Nếu doanh nghiệp đang cần lựa chọn bơm tự mồi cho hệ thống nước, nước thải hoặc chất lỏng công nghiệp, VIMEX có thể hỗ trợ kiểm tra lưu lượng, cột áp, chiều cao hút và điều kiện đường ống để lựa chọn model phù hợp với điểm làm việc thực tế.

VIMEX – Niềm tin của đối tác.