Cách Điều Chỉnh Lưu Lượng DOSAKI KM Đúng Kỹ Thuật

Khi sử dụng bơm định lượng DOSAKI KM, nhiều người nhìn vào thang điều chỉnh 0–100% và hiểu đơn giản rằng: bơm có lưu lượng danh định 100 L/h, chỉnh về 50% thì lưu lượng thực tế chắc chắn là 50 L/h. Tuy nhiên, cách hiểu này chưa đầy đủ.

DOSAKI KM điều chỉnh lưu lượng bằng cách thay đổi hành trình của cơ cấu truyền động, từ đó thay đổi hành trình của màng bơm. Quan trọng hơn, manual DOSAKI yêu cầu bơm phải được hiệu chuẩn lưu lượng (Flow Rate Calibration) để xác định chính xác mối quan hệ giữa vị trí hành trình và lưu lượng thực tế trong điều kiện vận hành.

Vậy điều chỉnh lưu lượng DOSAKI KM hoạt động như thế nào? 50% hành trình có thực sự bằng 50% lưu lượng? Hãy cùng phân tích dựa trên chính tài liệu kỹ thuật của DOSAKI.

DOSAKI KM điều chỉnh lưu lượng bằng cách nào?

DOSAKI KM là dòng bơm định lượng màng cơ khí. Theo manual, chuyển động của bơm được truyền theo chuỗi:

Motor → Worm Gear → Eccentric Mechanism → Push Rod → Diaphragm

Motor tạo chuyển động quay. Thông qua bộ truyền worm gear và cơ cấu lệch tâm, chuyển động quay được biến đổi thành chuyển động tịnh tiến qua lại của push rod.

Push rod tiếp tục tác động lên màng bơm. Màng chuyển động qua lại làm thay đổi thể tích buồng chất lỏng, kết hợp với van một chiều hút và van một chiều xả để thực hiện chu trình hút – đẩy.

Muốn thay đổi lưu lượng, DOSAKI KM không đơn giản thay đổi tốc độ motor ở cơ cấu điều chỉnh tiêu chuẩn mà thay đổi chiều dài hành trình của cơ cấu truyền động.

Nói ngắn gọn:

Thay đổi Stroke → Thay đổi hành trình màng → Thay đổi thể tích dịch chuyển → Thay đổi lưu lượng.

Nguyên lý điều chỉnh hành trình 0–100% của DOSAKI KM

Đây là phần quan trọng nhất để hiểu cách bơm DOSAKI KM kiểm soát lưu lượng.

Manual mô tả cơ cấu điều chỉnh bằng việc thay đổi eccentric distance – khoảng lệch tâm.

Khi Stroke = 0%

Khi cơ cấu điều chỉnh ở vị trí 0%, khoảng lệch tâm bằng 0.

Khi đó, push rod không tạo ra hành trình tịnh tiến hữu ích tương ứng để thực hiện quá trình định lượng.

Khi tăng % Stroke

Khi người vận hành tăng giá trị trên thang điều chỉnh, khoảng lệch tâm tăng lên.

Có thể hình dung quá trình:

Tăng % Stroke → tăng khoảng lệch tâm → tăng hành trình Push Rod → tăng hành trình màng → tăng thể tích dịch chuyển trong mỗi chu kỳ.

Do đó, lưu lượng của bơm tăng lên.

Khi Stroke = 100%

Ở vị trí 100%, khoảng lệch tâm đạt mức lớn nhất của cơ cấu điều chỉnh. Hành trình của push rod và màng tương ứng đạt mức lớn nhất, từ đó bơm hướng tới lưu lượng danh định tương ứng trong điều kiện làm việc phù hợp.

Theo thông số chung trong manual, DOSAKI KM có:

• Dải điều chỉnh hành trình: 0–100%
• Độ phân giải điều chỉnh: 1%

Manual cũng cho phép điều chỉnh hành trình khi bơm đang hoạt động hoặc khi bơm dừng.

Bộ phận điều chỉnh lưu lượng DOSAKI KM gồm những gì?

Người vận hành không trực tiếp tác động vào cơ cấu lệch tâm bên trong mà điều chỉnh thông qua bộ phận bên ngoài.

Ba chi tiết cần chú ý là:

• Handwheel: tay quay điều chỉnh.
• Scale Label: thang chia.
• Locking Knob: núm khóa.

Danh mục linh kiện của DOSAKI KM cũng thể hiện các chi tiết thuộc cụm điều chỉnh như stroke adjusting rod, stroke adjusting case, locking knob, scale sticker, locking ring và handwheel.

Trong thực tế, thao tác đúng với locking knob đặc biệt quan trọng. Không nên cố xoay handwheel khi cơ cấu vẫn đang bị khóa.

Cách điều chỉnh lưu lượng DOSAKI KM đúng theo manual

Quy trình điều chỉnh khá đơn giản nhưng cần thực hiện đúng thứ tự.

Bước 1: Nới núm khóa

Trước khi xoay handwheel, phải nới Locking Knob.

Manual cảnh báo rằng nếu cố xoay tay điều chỉnh khi chưa nới khóa, handwheel có thể bị hư hỏng.

Bước 2: Xoay tay điều chỉnh

Để tăng từ 0% lên 100%, xoay handwheel theo chiều kim đồng hồ.

Theo manual:

1 vòng hoàn chỉnh của Handwheel = 10% trên thang điều chỉnh.

Ví dụ, nếu đang ở 30% và muốn đưa vị trí cài đặt lên 50%, mức thay đổi trên thang là 20 điểm phần trăm, tương ứng khoảng 2 vòng tay quay theo quy ước của manual.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa có thể suy ra ngay lưu lượng L/h thực tế.

Bước 3: Kiểm tra giá trị trên thang chia

Quan sát Scale Label và đưa cơ cấu về phần trăm hành trình mong muốn.

Giá trị này nên được hiểu là vị trí cài đặt hành trình, không nên mặc định là giá trị lưu lượng thực tế tuyệt đối.

Bước 4: Siết lại núm khóa

Sau khi đạt vị trí mong muốn, phải siết lại Locking Knob.

Theo DOSAKI, thao tác này nhằm tránh cơ cấu tự dịch chuyển, gây ảnh hưởng đến độ chính xác định lượng.

Có thể điều chỉnh DOSAKI KM khi bơm đang chạy không?

Có.

Đây là điểm cần lưu ý vì hướng dẫn điều chỉnh của từng dòng bơm định lượng có thể khác nhau.

Manual DOSAKI KM xác nhận handwheel có thể được sử dụng để điều chỉnh lưu lượng khi bơm đang hoạt động hoặc khi bơm dừng.

Dù chỉnh trong trạng thái nào, trình tự cơ bản vẫn là:

Nới khóa → Điều chỉnh Handwheel → Kiểm tra thang chia → Khóa lại.

50% hành trình có phải bằng 50% lưu lượng thực tế?

Đây là một điểm rất dễ hiểu nhầm.

Không nên mặc định 50% Stroke = chính xác 50% lưu lượng thực tế.

Manual DOSAKI yêu cầu tất cả bơm định lượng phải được calibration – hiệu chuẩn để thiết lập chính xác chiều dài hành trình tương ứng với lưu lượng cần thiết.

Tài liệu cũng nhấn mạnh rằng do đặc tính của chất lỏng khác nhau, việc hiệu chuẩn nên được thực hiện trong điều kiện vận hành thực tế càng nhiều càng tốt để thu được giá trị lưu lượng phù hợp với điều kiện làm việc thực tế.

Vì vậy, nếu một model có lưu lượng danh định 100 L/h, không nên chỉ nhìn thấy vị trí 50% rồi kết luận:

50% × 100 L/h = chính xác 50 L/h.

Muốn biết tại vị trí đó bơm thực tế đang cấp bao nhiêu L/h, cần đo và hiệu chuẩn.

Tại sao DOSAKI yêu cầu hiệu chuẩn lưu lượng?

Điều chỉnh và hiệu chuẩn là hai khái niệm khác nhau.

Điều chỉnh (Adjustment) là đưa cơ cấu tới một vị trí hành trình mong muốn.

Hiệu chuẩn (Calibration) là đo xem tại vị trí hành trình đó, trong điều kiện làm việc thực tế, bơm đang cung cấp bao nhiêu lưu lượng.

DOSAKI khuyến nghị thực hiện hiệu chuẩn sau 12 giờ vận hành đầu tiên.

Đây là một khuyến cáo kỹ thuật rất đáng chú ý khi đưa bơm mới vào sử dụng.

Cách hiệu chuẩn lưu lượng DOSAKI KM

Manual DOSAKI đưa ra phương pháp xây dựng bảng hiệu chuẩn dựa trên áp suất, phần trăm hành trình và lưu lượng thực tế.

Bước 1: Xác định áp suất làm việc

Sử dụng áp suất như một giá trị xác định khi xây dựng đường hiệu chuẩn.

Điều này rất quan trọng bởi DOSAKI yêu cầu xây dựng các đường khác nhau cho những mức áp suất khác nhau.

Bước 2: Chọn ít nhất 3 điểm Stroke

Tại mỗi giá trị áp suất, manual yêu cầu lựa chọn từ 3 điểm cài đặt hành trình trở lên.

Ví dụ minh họa có thể lựa chọn:

30% → 60% → 100%

Đây chỉ là ví dụ về cách lựa chọn ba điểm; manual không quy định bắt buộc phải sử dụng chính xác ba mức này.

Bước 3: Đo lưu lượng thực tế

Manual hướng dẫn tính lưu lượng bơm thông qua sự thay đổi mức chất lỏng trong bình có chia vạch thể tích.

Kết quả thu được là lưu lượng thực tế tại từng vị trí Stroke trong điều kiện đang kiểm tra.

Bước 4: Lập bảng hiệu chuẩn

Có thể lập bảng theo dạng:

Không nên tự điền lưu lượng bằng phép nhân phần trăm với lưu lượng danh định. Cột cuối phải là giá trị đo thực tế.

Bước 5: Xây dựng đường đặc tính

Các điểm đo tại cùng một áp suất được nối lại để tạo thành đường hiệu chuẩn.

Khi áp suất thay đổi, manual yêu cầu xây dựng một đường khác tương ứng.

Nhờ đó, người vận hành có cơ sở thực tế để biết:

Ở áp suất này + Stroke này → bơm thực tế cung cấp bao nhiêu L/h.

Điều chỉnh và hiệu chuẩn DOSAKI KM khác nhau thế nào?

Có thể hiểu ngắn gọn:

Điều chỉnh cho biết bơm đang được đặt ở vị trí nào. Hiệu chuẩn cho biết tại vị trí đó bơm thực tế đang cung cấp bao nhiêu L/h.

Đây là điểm quan trọng khi sử dụng bơm định lượng trong những hệ thống yêu cầu kiểm soát lượng hóa chất.

Độ chính xác ±1% của DOSAKI KM cần hiểu thế nào?

Theo thông số kỹ thuật chung trong manual, DOSAKI công bố steady-state metering accuracy ±1% trong vùng hành trình 30–100%.

Do đó, không nên viết hoặc hiểu rằng:

“DOSAKI KM có độ chính xác ±1% trong toàn bộ dải 0–100%.”

Phạm vi được tài liệu công bố là 30–100% Stroke.

Đồng thời, manual vẫn yêu cầu hiệu chuẩn để xác định chính xác lưu lượng cần thiết trong điều kiện vận hành thực tế.

5 lỗi thường gặp khi điều chỉnh lưu lượng DOSAKI KM

1. Xoay Handwheel khi chưa nới Locking Knob: Manual cảnh báo thao tác này có thể làm hỏng tay điều chỉnh.

2. Điều chỉnh xong nhưng không khóa lại: Cơ cấu có thể tự dịch chuyển và ảnh hưởng đến kết quả định lượng.

3. Cho rằng % Stroke chính xác bằng % lưu lượng thực tế: Đây là cách hiểu chưa đầy đủ vì DOSAKI yêu cầu hiệu chuẩn.

4. Không hiệu chuẩn sau giai đoạn vận hành ban đầu: Manual khuyến nghị calibration sau 12 giờ vận hành đầu tiên.

5. Hiệu chuẩn khác xa điều kiện vận hành thực tế: DOSAKI khuyến nghị thực hiện calibration trong điều kiện làm việc thực tế càng nhiều càng tốt do đặc tính chất lỏng khác nhau.

Khuyến cáo khi cài đặt lưu lượng DOSAKI KM

Khi vận hành bơm định lượng DOSAKI KM, không nên chỉ nhìn vào phần trăm trên Scale Label để xác định lượng hóa chất thực tế.

Một quy trình phù hợp hơn là:

Cài đặt Stroke → Vận hành → Đo lưu lượng thực tế → Lập bảng Calibration → Xác định lại Stroke cần thiết.

Khi cần hỗ trợ kiểm tra lưu lượng, khách hàng nên chuẩn bị:

Model DOSAKI KM → Lưu lượng yêu cầu → Áp suất → Chất bơm → % Stroke hiện tại → Lưu lượng thực tế đo được

Từ những dữ liệu này, VIMEX có thể hỗ trợ đối chiếu manual và kiểm tra phương pháp cài đặt phù hợp.

Kết luận

Nguyên lý điều chỉnh lưu lượng DOSAKI KM dựa trên việc thay đổi hành trình của cơ cấu truyền động, qua đó thay đổi hành trình màng và thể tích chất lỏng được dịch chuyển.

Theo manual, DOSAKI KM cho phép điều chỉnh 0–100%, một vòng Handwheel tương ứng 10% trên thang chia, và có thể điều chỉnh khi bơm đang chạy hoặc dừng.

Điểm quan trọng nhất cần nhớ là:

% Stroke không nên được mặc định là % lưu lượng thực tế.

Để xác định chính xác lưu lượng, DOSAKI yêu cầu Flow Rate Calibration và khuyến nghị thực hiện sau 12 giờ vận hành đầu tiên, trong điều kiện càng sát thực tế càng tốt.

Nếu anh/chị cần điều chỉnh lưu lượng DOSAKI KM, hãy cung cấp model, lưu lượng yêu cầu, áp suất, chất bơm và điều kiện vận hành để VIMEX hỗ trợ đối chiếu tài liệu kỹ thuật.