Tại Sao Bơm Định Lượng DOSAKI KM Cần Van Duy Trì Áp?

Trong hệ thống châm hóa chất, lựa chọn đúng bơm định lượng DOSAKI KM mới chỉ là một phần của bài toán. Để bơm làm việc trong điều kiện phù hợp, kỹ thuật viên còn phải quan tâm đến áp suất phía hút, áp suất phía xả và đặc biệt là chênh áp giữa hai phía của bơm.

Theo manual DOSAKI KM, khi chênh lệch áp suất giữa phía xả và phía hút nhỏ hơn 1 bar, có thể sử dụng Back Pressure Valve – van duy trì áp để duy trì chênh áp dương.

Điều này cũng dẫn đến một điểm rất quan trọng: không phải hệ thống DOSAKI KM nào cũng bắt buộc phải lắp van duy trì áp. Cần xem xét điều kiện áp suất thực tế của hệ thống trước khi quyết định.

Van duy trì áp bơm định lượng DOSAKI KM là gì?

Back Pressure Valve có thể gọi là van duy trì áp hoặc van áp lưng. Đây là thiết bị được bố trí trên đường xả nhằm tạo và duy trì back pressure cần thiết trong những điều kiện hệ thống phù hợp.

Trong hệ thống bơm định lượng, cần phân biệt van duy trì áp với hai thiết bị khác:

• Check Valve – van một chiều: kiểm soát hướng dòng chảy.
• Back Pressure Valve – van duy trì áp: tạo hoặc duy trì back pressure cần thiết.
• Safety/Relief Valve – van an toàn/van xả áp: thực hiện chức năng bảo vệ liên quan đến áp suất theo thiết kế hệ thống.

Vì vậy, van một chiều có sẵn trong cụm đầu bơm DOSAKI KM không thay thế chức năng của Back Pressure Valve.

Vì sao DOSAKI KM cần quan tâm đến chênh áp hút – xả?

Để hiểu lý do sử dụng van duy trì áp, trước tiên cần hiểu khái niệm chênh áp.

Có thể biểu diễn đơn giản:

ΔP = Áp suất phía xả – Áp suất phía hút

Trong đó:

• ΔP: chênh lệch áp suất.
• Áp suất phía xả: áp suất tại phía đẩy của bơm.
• Áp suất phía hút: áp suất tại phía hút của bơm.

Manual DOSAKI KM yêu cầu quan tâm đến positive pressure difference – chênh áp dương giữa hai phía. Khi chênh áp quá nhỏ, tài liệu đề cập đến việc sử dụng Back Pressure Valve để duy trì điều kiện chênh áp phù hợp.

Đây chính là lý do khi thiết kế một hệ thống định lượng, chúng ta không nên chỉ hỏi:

“Bơm cần bao nhiêu lít/giờ?”

Mà còn cần biết:

“Áp suất phía hút và phía xả của bơm là bao nhiêu?”

Khi nào DOSAKI KM cần sử dụng van duy trì áp?

Đây là điểm kỹ thuật quan trọng nhất của bài viết.

Theo manual DOSAKI KM:

Khi chênh áp giữa phía xả và phía hút nhỏ hơn 1 bar, có thể sử dụng Back Pressure Valve để duy trì chênh áp dương.

Có thể chia điều kiện hệ thống thành một số trường hợp để dễ hình dung.

Trường hợp 1: Phía xả đã có áp suất phù hợp

Nếu bản thân hệ thống phía xả đã tạo ra chênh áp phù hợp so với phía hút, điều kiện cần sử dụng van duy trì áp phải được đánh giá theo hệ thống thực tế.

Không nên mặc định rằng cứ lắp bơm định lượng là phải lắp thêm Back Pressure Valve.

Trường hợp 2: Chênh áp xả – hút nhỏ hơn 1 bar

Đây chính là trường hợp được manual DOSAKI KM đề cập trực tiếp.

Khi:

P xả – P hút < 1 bar

Back Pressure Valve có thể được sử dụng để duy trì positive pressure difference.

Trường hợp 3: Phía hút có áp

Nếu chất lỏng được cấp vào bơm trong điều kiện phía hút có áp, việc chỉ nhìn vào áp suất xả sẽ chưa đủ.

Điều cần quan tâm là chênh lệch giữa áp suất xả và áp suất hút.

Đây là một trong những lý do thông tin về vị trí bồn, điều kiện cấp chất lỏng và áp suất đường ống rất quan trọng khi tư vấn hệ thống bơm định lượng.

Van duy trì áp DOSAKI KM có tác dụng gì?

Vai trò cốt lõi của Back Pressure Valve trong nội dung manual đang xét là giúp duy trì chênh áp dương trong trường hợp điều kiện áp suất hệ thống chưa phù hợp.

Có thể hình dung nguyên lý theo chuỗi:

Chênh áp xả – hút quá nhỏ
→ Sử dụng Back Pressure Valve
→ Tạo/duy trì back pressure phía xả
→ Duy trì positive pressure difference

Cần hiểu đúng chức năng này.

Van duy trì áp không làm tăng công suất motor, không làm tăng áp suất tối đa mà bơm được thiết kế để chịu và cũng không phải thiết bị giúp bơm tạo ra lưu lượng cao hơn lưu lượng thiết kế.

Vai trò của van là tạo điều kiện áp suất phù hợp cho hệ thống định lượng.

Một ví dụ để hiểu về chênh áp

Giả sử một hệ thống có:

• Áp suất phía hút: 0,5 bar
• Áp suất phía xả: 1,0 bar

Khi đó:

ΔP = 1,0 – 0,5 = 0,5 bar

Như vậy chênh áp nhỏ hơn 1 bar.

Đây là ví dụ minh họa cách tính chênh áp, không phải thông số vận hành cụ thể do DOSAKI quy định.

Theo nguyên tắc trong manual, khi chênh áp nhỏ hơn 1 bar, Back Pressure Valve có thể được sử dụng để duy trì chênh áp dương.

Ví dụ này cũng cho thấy tại sao khi lựa chọn phụ kiện cho bơm định lượng, chỉ biết áp suất xả là chưa đủ. Áp suất phía hút cũng cần được xem xét.

Van duy trì áp khác van một chiều như thế nào?

Đây là hai thiết bị rất dễ bị nhầm lẫn.

DOSAKI KM sử dụng các check valve trong quá trình hút và đẩy chất lỏng. Khi màng thực hiện chuyển động qua lại, các van một chiều đóng/mở theo chu trình để kiểm soát hướng chuyển động của chất lỏng.

Trong khi đó, Back Pressure Valve là một phụ kiện của hệ thống đường xả, có nhiệm vụ khác.

Do đó:

Có van một chiều không đồng nghĩa với việc đã có chức năng của van duy trì áp.

Van duy trì áp DOSAKI KM nên lắp ở đâu?

Theo nội dung và sơ đồ lắp đặt trong manual, Back Pressure Valve được bố trí trên đường xả của bơm.

Nếu hệ thống đồng thời sử dụng Pulsation Damper – bình giảm xung, manual bố trí bình giảm xung giữa bơm và Back Pressure Valve.

Có thể hình dung:

DOSAKI KM → Bình giảm xung → Van duy trì áp → Hệ thống

Đây là một chi tiết rất đáng chú ý khi thiết kế đường đẩy.

Không nên tự thay đổi vị trí phụ kiện chỉ dựa vào thói quen lắp đặt mà không kiểm tra lại sơ đồ và yêu cầu kỹ thuật của hệ thống.

Van duy trì áp và bình giảm xung có giống nhau không?

Không.

Đây là hai phụ kiện có chức năng khác nhau.

Van duy trì áp – Back Pressure Valve

Mục tiêu chính trong manual là:

Duy trì back pressure/chênh áp dương phù hợp.

Bình giảm xung – Pulsation Damper

Mục tiêu chính là:

Làm êm xung dòng chảy do đặc tính chuyển động qua lại của bơm.

Manual DOSAKI KM cho biết bình giảm xung được bố trí trên đường xả giữa bơm và Back Pressure Valve và có thể làm êm khoảng 90–95% xung khi được lựa chọn và sử dụng phù hợp.

Vì vậy:

Van duy trì áp ≠ Bình giảm xung

Một thiết bị liên quan đến điều kiện back pressure/chênh áp, thiết bị còn lại tập trung vào việc giảm xung.

Không phải DOSAKI KM nào cũng bắt buộc lắp van duy trì áp

Đây là điểm rất quan trọng khi tư vấn khách hàng.

Không nên hiểu rằng mua bơm định lượng DOSAKI KM thì bắt buộc phải mua thêm Back Pressure Valve.

Manual không đưa ra yêu cầu như vậy.

Điều cần đánh giá là điều kiện áp suất thực tế của hệ thống, đặc biệt là chênh lệch giữa phía xả và phía hút.

Điểm cần ghi nhớ là:

ΔP xả – hút < 1 bar → xem xét sử dụng Back Pressure Valve để duy trì positive pressure difference.

Cách tiếp cận này cũng giúp tránh lắp thêm phụ kiện không cần thiết, đồng thời giúp người thiết kế tập trung vào đúng vấn đề kỹ thuật của hệ thống.

5 hiểu nhầm thường gặp về van duy trì áp

1. Bơm định lượng nào cũng bắt buộc phải có van duy trì áp

Không chính xác. Với DOSAKI KM, cần xem xét chênh áp và điều kiện hệ thống thực tế.

2. Van duy trì áp chính là van một chiều

Không đúng. Hai loại van có chức năng khác nhau.

3. Back Pressure Valve chính là van an toàn

Không đúng. Không nên sử dụng hai thuật ngữ này thay thế cho nhau.

4. Lắp van duy trì áp sẽ làm bơm tăng lưu lượng

Đây không phải chức năng được manual DOSAKI mô tả. Không nên dùng Back Pressure Valve với mục đích làm bơm vượt lưu lượng thiết kế.

5. Chỉ cần biết model và lưu lượng là chọn được van

Chưa đủ. Cần biết thêm điều kiện áp suất và cấu hình hệ thống.

Checklist: Hệ thống DOSAKI KM có cần van duy trì áp không?

Trước khi lựa chọn Back Pressure Valve, có thể kiểm tra các thông tin sau:

Trong đó, áp suất hút và áp suất xả là hai dữ liệu đặc biệt quan trọng để đánh giá nhu cầu sử dụng van duy trì áp.

Khuyến cáo của VIMEX khi lắp van duy trì áp cho DOSAKI KM

Khi khách hàng hỏi:

“Bơm DOSAKI KM này có cần lắp van duy trì áp không?”

Không nên trả lời chỉ dựa trên model bơm.

Trước tiên nên thu thập ít nhất các thông tin:

Model bơm → Lưu lượng → Áp suất hút → Áp suất xả → Chất bơm → Nồng độ → Nhiệt độ → Vị trí bồn → Điểm châm → Sơ đồ đường ống

Sau đó mới kiểm tra điều kiện chênh áp và đối chiếu với hướng dẫn của DOSAKI.

Đặc biệt, nếu:

P xả – P hút < 1 bar

thì cần xem xét Back Pressure Valve theo khuyến cáo trong manual.

Nếu anh/chị đang thiết kế hệ thống châm hóa chất bằng DOSAKI KM, hãy cung cấp model bơm, áp suất hút – xả, chất bơm và sơ đồ hệ thống để VIMEX hỗ trợ đối chiếu tài liệu và tư vấn cấu hình phù hợp.

Kết luận

Van duy trì áp bơm định lượng DOSAKI KM không phải là một phụ kiện được lắp đơn giản vì hệ thống đang sử dụng bơm định lượng. Vai trò của nó gắn với điều kiện áp suất cụ thể của hệ thống.

Điểm quan trọng nhất cần nhớ là:

Theo manual DOSAKI KM, khi chênh áp giữa phía xả và phía hút nhỏ hơn 1 bar, có thể sử dụng Back Pressure Valve để duy trì chênh áp dương.

Vì vậy, trước khi quyết định có lắp van duy trì áp hay không, hãy đo hoặc xác định áp suất ở cả phía hút và phía xả. Không nên mặc định rằng tất cả bơm DOSAKI KM đều bắt buộc phải có phụ kiện này.